Games

Aquatic (Swimming)  

၁။ ေ​ရ​ကူး​အား​ကစား

ေ​ရ​ကူး​အား​ကစား​မွာ ၁​၉ ရာ​စုႏ​ွစ္မွ​စ​၍ ေ​ရ​ပ​န​္း​စား​လာ​ခဲ့​သ​ည​္။ ပဲ​ြ​စဥ္တစ္ခု​အတြ​င​္း ျ​ပိ​ဳင္ဘက္ကို အႏ​ို္င္ယူ​ရ​န​္ (သို​႕) ေ​ရ​ကူး​စံခ်ိ​န​္ျ​မွ​င​့္​တင္ရ​န​္ ေ​ရ​ကူး​ျ​ပိ​ဳ​င​္ျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ (ေ​ရ​၏) တြ​န​္း​ကန္အား​အနဲ​ဆံုး​ျ​ဖ​စ​္ေ​အာ​င​္ ျ​ပဳ​လု​ပ​္ႏိုင္မွ​သာ ေ​ရ​ကူး​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​တြ​င​္ အျ​မ​င​့္​ဆံုး​ျ​မန​္ႏႈ​န​္း​ရ​ရွိ​မ​ည​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ အခ်ိ​ဳ​႕ေ​ရ​ကူး​က​ၽြ​မ​္းက်င္သူမ်ား​မွာ ႏိုင္ငံ​အဆ​င​့္ (သို​႕) ႏိုင္ငံ​တကာ​အဆ​င​့္ မခ်ိ​တ​္ေ​သာ​္​လ​ည​္း က​ၽြ​မ​္းက်င္မႈ​စြ​မ​္း​ရ​ည​္ေ​ၾ​ကာ​င​့္ အသိ​အမွ​တ​္ျ​ပဳ​ခံ​ရသ​ည​္။ အား​ကစားသမား​တ​စ​္​ဦး​အေ​နျ​ဖ​င​့္ ေ​လ့က်​င​့္ေ​ရး​စ​က​္​၀​န​္း အစ​ပို​င​္းႏွ​င​့္ အလယ္ပို​င​္း​တြ​င​္ ကာယ​အင္အား ပို​၍​စိုက္ထုတ္ရ​မ​ည​္ျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​နီး​က​ပ​္ လာ​သ​ည​္ႏွ​င​့္​အမွ် ေလွ်ာ့ခ်​သြား​မ​ည​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ေ​နာက္ဆံုး​အဆ​င​့္​မွာ “အေ​မႊ​း​အမွ်င္ပယ္ရွား​ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္ အနား​ယူ​ျ​ခ​င​္း” ျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး ကစားသမား​မွာ အေ​ကာ​င​္း​ဆံုး​စြ​မ​္းေ​ဆာ​င​္ႏိုင္ရ​န​္ ၄​င​္း​တု​ိ​႕​၏ အလုပ္တာ​၀န္မ်ား​ကို ေလွ်ာ့ခ်​လိုက္သ​ည​္။ ဆဲ​ြ​အား​ေလ်ာ့​သြား​ေ​စ​ရ​န​္၊ ေခ်ာ​ေခ်ာ​ေ​မာ​ေ​မာႏ​ွ​င​့္ ေ​ရ​ဆန္ကူး​ခ​တ​္ႏိုင္သ​ည​့္ ခံစား​မႈ​ရ​ရွိ​ေ​စ​ရ​န​္ ေ​လ့က်​င​့္ေ​ရး​ကာလ​အဆံုး​ပို​င​္း​တြ​င​္ ခႏ​ၲာ​ကိုယ္မွ​မ​လို​အပ​္ေ​သာ​အေ​မႊ​း​အမွ်င္မ်ား​ကို ရိတ္ပ​ယ​္​ၾ​က​သ​ည​္။ ကာ​ယေ​လ့က်​င့​္​ခ​န​္း​ကို အား​ပို​စို​က​္ေ​လ့က်​င​့္​ထား​ျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င​့္ အနား​ယူခ်ိန္တြ​င​္ အေ​ကာ​င​္း​ဆံုး​အနား​ယူႏ​ိုင္မ​ည​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။

ေ​ရ​ကူး​န​ည​္း

ေ​ရ​ကူး​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​တြ​င​္ ေ​ရ​ကူး​န​ည​္း (၄) မ်ိ​ဳး သတ္မွတ္ထား​ျ​ပီး အေ​သး​စား​အဆ​င​့္ျ​မွ​င​့္​တင္မႈ​မွ​လဲ​ြ​၍ ႏွ​စ​္ေ​ပါ​င​္း ၃​၀-၄​၀ အတြ​င​္း မေ​ျ​ပာ​င​္း​လဲ​ဘဲ တ​သတ္မတ္တ​ည​္း ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ေ​ရ​ကူး​ခတ္န​ည​္း (၄) မ်ိ​ဳး​တို​႕​မွာ -

  • အလြတ္ကူး
  • ရ​င​္ေ​ပါင္ကူး
  • ပက္လက္ကူး
  • လိ​ပ​္ျ​ပာ​ကူး

Archery  

၂။ ျ​မွား​ပ​စ​္

ျ​မွား​ပ​စ​္ျ​ပိ​ဳ​င​္ျ​ခ​င​္း​မွာ ပစ္မွတ္သို​႕ မွန္ကန္တိက်​စြာ ျ​မွား​စို​က​္​၀​င​္ေ​အာ​င​္ သတ္မွတ္ထား​သ​ည​့္ အကြာ​အေ​၀း​မွ ပစ္ခတ္ရျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ က​မ​ၻာ​အႏ​ွ​႕ံ ေက်ာ​္​ၾ​ကား​ေ​သာ ျ​မွား​ပစ္အား​ကစား​န​ည​္း တစ္ရ​ပ​္ျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး target archery ဟု​ေ​ခ​ၚ​သ​ည​္။ ဥေ​ရာ​ပ​တို​က​္ႏွ​င​့္ အေ​မ​ရိ​က​တိုက္တြ​င​္ ေ​ရ​ပ​န​္း​စား​ေ​သာ ကစား​န​ည​္း​မွာ ေ​တာ​တြ​င​္းျ​မွား​ပ​စ​္ (field archery) ျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး ေ​တာ​အုပ္အ​တြ​င​္း အကြာ​အေ​၀း​အမ်ိ​ဳးမ်ိ​ဳး​မွ ပစ္မွတ္ရွိ​ရာ​သို​႕ ပစ္ခတ္ရျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ မ​သန္စြ​မ​္း​အား​ကစား​သ​မားမ်ား​အတြ​က​္ သ​င​့္ေလ်ာ​္ေ​အာ​င​္ျ​ပဳ​ျ​ပင္ထား​ေ​သာ မ​သန္စြ​မ​္း-ျ​မွား​ပစ္အား​ကစား​န​ည​္း​လ​ည​္း ရွိ​သ​ည​္။ က​မ​ၻာ့​ျ​မွား​ပ​စ​္ ဖက္ဒေ​ရး​ရွ​င​္း​မွ ၾ​ကီး​ၾ​က​ပ​္ျ​ပီး ေႏြ​ရာသီ မ​သန္စြ​မ​္း​အား​ကစား​ပဲ​ြမ်ား​အနက္မွ ကစား​န​ည​္း​တစ္မ်ိ​ဳးျ​ဖစ္သ​ည​္။ လူ​သိ​န​ည​္းေ​သာ သ​မို​င​္း​၀​င​္ ျ​မွား​ပစ္န​ည​္းမ်ား​လ​ည​္း​ရွိ​ျ​ပီး အေ​၀း​ဆံုး​ေ​ရာ​က​္ေ​အာ​င​္ ပစ္ခတ္ရေ​သာ ကစား​န​ည​္းမ်ား​ျ​ဖစ္သ​ည​့္ Archery Novelty ႏွ​င​့္ Flight Archery တို​႕​လ​ည​္း ရွိ​သ​ည​္။


Athletics  

၃။ ေျ​ပး​ခုန္ပ​စ​္

ေျ​ပး​ျ​ခ​င​္း၊ ခု​န​္ျ​ခ​င​္း၊ ပ​စ​္ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္ ေလွ်ာ​က​္ျ​ခ​င​္း​တို​႕ ပါ​၀င္သ​ည​့္ ကစား​န​ည​္း​မွာ ေျ​ပး​ခုန္ပ​စ​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ေျ​ပး​ခုန္ပစ္က​စား​န​ည​္းမ်ား​မွာ ေျ​ပး​လ​မ​္းေ​ပ​ၚ​အေ​ျ​ပး​ျ​ပိ​ဳ​င​္ျ​ခ​င​္း၊ လ​မ​္း​မေ​ပ​ၚ​အေ​ျ​ပး​ျ​ပိ​ဳ​င​္ျ​ခ​င​္း၊ ေ​တာ​တြ​င​္း​အေ​ျ​ပး​ျ​ပိ​ဳ​င​္ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္ လ​မ​္း​အျ​မန​္ေလွ်ာ​က​္ျ​ခ​င​္း​တို​႕ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​ပံု​စံ​ရိုး​စ​င​္းျ​ပီး စ​ရိ​တ​္​ၾ​ကီး​ေ​သာ​ပ​စ​ၥ​ည​္းမ်ား မ​လို​အပ္သ​ည​့္​အတြ​က​္ ႏိုင္ငံ​တကာ​တြ​င​္ အမ်ား​ဆံုး​ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳ​င​္ေ​လ့​ရွိ​ေ​သာ ကစား​န​ည​္း​တစ္ရ​ပ​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ အား​ကစား သ​မားမ်ား စု​စ​ည​္း​ကာ အသ​င​္း​လိုက္အ​မွတ္ယူ​ရသ​ည​့္ လက္ဆ​င​့္​က​မ​္း ေျ​ပး​ပဲ​ြမ်ား​မွ​လြဲ​၍ ေျ​ပး​ခုန္ပစ္အား​ကစား​မွာ မ်ား​ေ​သာ​အား​ျ​ဖ​င​့္ တ​စ​္​ဦးခ်​င​္း အလို​က​္ ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ရေ​သာ ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။


Badminton  

၄။ ၾ​က⁠က​္ေ​တာင္ရို​က​္

စ​တု​ရ​န​္း​ပံု​ကြ​င​္းေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ ပို​က​္​၏ တစ္ဘ​က​္ျ​ခ​မ​္း​စီ​၌ ေ​န​ရာ​ယူထား​ေ​သာ တ​စ​္​ဦးခ်​င​္း (သို​႕) အတဲ​ြ​လို​က​္ ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ရေ​သာ အား​ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ျ​ပိ​ဳင္ဘက္ရွိ​ရာ ကြ​င​္း​ဘ​က​္ျ​ခ​မ​္း​သို​႕ ပိုက္ကို​ေက်ာ​္​လြန္ကာ ၾ​က⁠က​္ေ​တာင္က်ေ​စ​ရ​န​္ ဘက္တံ​ျ​ဖ​င​့္ ရိုက္ယူ​ျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င​့္ အမွတ္ရ​သ​ည​္။ ၾ​က⁠က​္ေ​တာ​င​္ ေျ​မေ​ပ​ၚက်လွ်​င​္ေ​သာ​္​လ​ည​္းေ​ကာ​င​္း၊ အမွားက်ဴး​လြန္သည္ဟု ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​ဒို​င​္ (သို​႕) စ​ည​္း​ၾ​ကပ္ဒိုင္က သတ္မွတ္လွ်​င​္ေ​သာ​္​လ​ည​္းေ​ကာ​င​္း၊ ဒိုင္လူ​ၾ​ကီးမ်ား သတိ​မ​မူ​မိ​ပါ​က ထို​သို​႕ျ​ပဳ​လု​ပ​္ေ​ၾ​ကာ​င​္း တစ္ဘက္မွေ​ျ​ပာ​ဆိုလွ်​င​္ ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္မႈ​တ​စ​္​ၾ​ကိ​မ​္ ရပ္နား​သ​ည​္။

ၾ​က⁠က​္ေ​တာင္ကို ငွ​က​္ေ​မႊ​းျ​ဖ​င​့္ (ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​မ​ဟုတ္သ​ည​့္​ကစား​ပဲ​ြမ်ား​တြ​င​္ ပ​လတ္စ​တ​စ​္ျ​ဖ​င​့္) ျ​ပဳ​လုပ္ထား​ေ​သာ​ေ​ၾ​ကာ​င​့္ ရက္ကတ္အား​ကစား​န​ည​္းမ်ား​တြ​င​္ အသံုး​ျ​ပဳ​ေ​လ့​ရွိ​သ​ည​့္ ေ​ဘာ​လံုးမ်ား​ႏွ​င​့္ ျ​ခား​နား​သ​ည​့္ ေ​လ​ဟုန္ခြ​င​္း​အား​ရွိ​သ​ည​္။ ငွ​က​္ေ​မႊ​း​သ​ည​္ ဆဲ​ြ​အားမ်ား​သျ​ဖ​င​့္ ၾ​က⁠က​္ေ​တာ​င​္​၏ အရွိန္ကို လ်င္လ်​င​္ျ​မန​္ျ​မန​္ေလ်ာ့​သြား​ေ​စ​သ​ည​္။ အျ​ခား​ရက္ကတ္က​စား​န​ည​္းမ်ား​ႏွ​င​့္ ယွဥ္လွ်​င​္ ၾ​က⁠က​္ေ​တာင္တြ​င​္ ထိပ္တ​န​္း​အျ​မန​္ႏႈ​န​္း​ရွိ​သ​ည​္။ ေ​လ​တိုက္ခတ္မႈ​က သ​က​္ေ​ရာက္သျ​ဖ​င​့္ ၾ​က⁠က​္ေ​တာင္ကို ရံု​အတြ​င​္း​ကစား​ေ​လ့​ရွိ​သ​ည​္။ သာ​မန္အ​ပ​န​္းေျ​ဖ​န​ည​္း​တစ္ရပ္အေ​နျ​ဖ​င​့္ ၾ​က⁠က​္ေ​တာင္ရို​က​္ျ​ခ​င​္း​ကို ပ​န​္းျ​ခံႏ​ွ​င​့္ က​မ​္းေျ​ခ​စ​သ​ည​့္ ေ​လဟာ​ျ​ပင္တြင္လ​ည​္း ကစား​ၾ​က​သ​ည​္။


Basketball  

၅။ ဘက္စ​က​တ​္ေ​ဘာ

ဘက္စ​က​တ​္ေ​ဘာ​သ​ည​္ အသ​င​္း​သား (၅) ဦး​စီ​ျ​ဖ​င​့္ ႏွစ္သ​င​္း​ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ရေ​သာ ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ကစား​န​ည​္း​၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ကစား​ကြ​င​္း ႏွစ္ဘက္အ​စပ္ရွိ​တိုင္ထိပ္သစ္သား​ျ​ပား​၏ ၁​၀ေ​ပ အျ​မ​င​့္​၌ တပ္ဆင္ထား​ေ​သာ အခ်​င​္း ၁​၈ လက္မ​ရွိ ကြ​င​္း​ထဲ​သို​႕ ေ​ဘာ​လံုး​ပစ္သြ​င​္း​ရ​န​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ဘက္စ​က​တ​္ေ​ဘာ​သ​ည​္ က​မ​ၻာ့​ေ​ရ​ပ​န​္း​အစား​ဆံုး​ႏွ​င​့္ လူ​ၾ​က​ည​့္​အမ်ား​ဆံုး ကစား​န​ည​္း​တစ္ခု​ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ပံု​မွန္ပဲ​ြ​အတြ​င​္း ကြ​င​္း​ထဲ​သို​႕ ေ​ဘာ​လံုး​ပစ္သြ​င​္းျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င​့္ အမွတ္ရ​သ​ည​္။ ကစားသမား​က ပိုက္ကြ​င​္း​ကို ထိ​ကို​င​္ျ​ခ​င​္း (သို​႕) ပိုက္ကြ​င​္းႏွ​င​့္ နီး​ေ​န​ပါ​က ေ​ဘာ​လံုး​သြ​င​္းႏိုင္သ​ည​့္ အသ​င​္း​အတြ​က​္ ႏွစ္မွတ္ရ​ရွိ​မ​ည​္ျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး သံုး​မွတ္မ်​ဥ​္း (three-point line) (ေ​ခ​ၚ) ဂိုး​စ​ည​္း​ဧ​ရိ​ယာ​၏ ျ​ပင္ပ​မွ သြ​င​္း​ယူ​ပါ​က သံုး​မွတ္ရ​မ​ည​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ကစား​ပဲ​ြ​အဆံုး​တြ​င​္ အမွတ္အမ်ား​ဆံုး​ရသ​ည​့္ အသ​င​္း​က အႏ​ိုင္ရ​ရွိ​မ​ည​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ သေ​ရက်​ပါ​က အခ်ိန္ပို ကစား​ရ​မ​ည​္။ ေလွ်ာ​က​္​၍ (သို​႕) ေျ​ပး​၍ျ​ဖ​စ​္ေ​စ၊ အသ​င​္းေ​ဖာ​္​ထံ​သို​႕ ေ​ပး​သ​ည​့္​အခါ​ျ​ဖ​စ​္ေ​စ ေ​ဘာ​လံုး​ကို လ​က​္ျ​ဖ​င​့္​ပု​တ​္​၍ သ​ယ​္ေ​ဆာင္ရ​မ​ည​္။ ေ​ဘာ​လံုး​ကို လ​က​္ႏွစ္ဘ​က​္ျ​ဖ​င​့္ ကိုင္ထား​ပါ​က (သို​႕) မ​၍​သယ္ပါ​က စ​ည​္း​က​မ​္း​က​မ​္းခ်ိ​ဳးေ​ဖာ​က​္ျ​ခ​င​္းျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္မႈ တ​စ​္​ၾ​ကိ​မ​္ျ​ပန္စ​ရ​မ​ည​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။


Billiards  

၆။ ဘိ​လိ​ယ​က​္ႏွ​င​့္ စႏ​ူ​ကာ

ရာ​ဘာ​ကူ​ရွ​င​္ျ​ဖ​င​့္ေ​ဘာင္ခတ္ထား​ေ​သာ၊ အ၀တ္စ​ဖံုး​ထား​သ​ည​့္ ဘိ​လိ​ယက္ခံု​ေ​ပ​ၚ​ရွိ ေ​ဘာ​လံုးမ်ား​ကို က်ဴ​တံ​ျ​ဖ​င​့္ က်င္လည္စြာ ကစား​ရသ​ည​့္ ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ျ​ခံ​ဳ​ငံု​၍ ေ​ခ​ၚ​သ​ည​့္​အသံုး​အႏ​ႈ​န​္း​မွာ ဘိ​လိ​ယ​က​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ၄​င​္း​ရ​င​္းႏွီးျ​ပီး​သား​အသံုး​အႏ​ႈ​န​္း​ကို မ်ိ​ဳး​တူ​ကစား​န​ည​္းမ်ား အား​လံုး အတြ​က​္ ေ​ယ​ဘုယ်​အား​ျ​ဖ​င​့္ ေ​ခ​ၚေ​၀​ၚ​သံုး​စဲ​ြ​ၾ​က​သ​ည​္။ က​မ​ၻာ့​အစိတ္အ​ပို​င​္း​အသီး​သီး​တြ​င​္ သီး​သန​္​႕​အဓိ​ပ​ၸါ​ယ​္ေ​ဆာင္သ​ည​္။ ျ​ဗိ​တိသွ်ႏ​ွ​င​့္ ၾ​သ​စေ​ၾ​တးလ် သံုး အဂၤ​လိပ္စ​ကား​တြ​င​္ “ဘိ​လိ​ယ​က​္” အသံုး​အႏ​ႈ​န​္း​မွာ အဂၤ​လိပ္ဘိ​လိ​ယက္က​စား​န​ည​္းမ်ား​ကို အထူး​ရည္ညႊ​န​္း​သ​ည​္။ အေ​မ​ရိ​က​န​္ႏွ​င​့္ ကေ​န​ဒီ​ယ​န​္ အဂၤ​လိပ္စ​ကား​တြင္မူ ကစား​ပဲ​ြ​တစ္ပဲ​ြ၊ ကစား​ပဲ​ြ​အဆ​င​့္ (သို​႕) က်ဴ​တံ​သံုး​ရသ​ည​့္​ကစား​ပဲ​ြမ်ား​ကို ရည္ညႊ​န​္း​ရ​န​္ ေ​ဒသ​စကား​ႏွ​င​့္ စကား​အဆက္အ​စ​ပ​္ ေ​ပ​ၚ​မူ​တ​ည​္ သံုး​စဲ​ြ​သ​ည​္။

ဘိ​လိ​ယက္က​စား​န​ည​္း​တြ​င​္ ဘိ​လိ​ယက္ခံု​ေ​ပ​ၚ​မွ ေ​ဘာ​လံုးမ်ား​ကို က်ဴ​တံ​ျ​ဖ​င​့္ ထိုး​ႏိုင္သ​ည​့္ စြ​မ​္း​ရည္ကို စ​မ​္း​သပ္ရ​သ​ည​့္ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​စဥ္မ်ား​ပါ​၀င္သ​ည​္။ ဘိ​လိ​ယက္က​စား​န​ည​္း​တြ​င​္ မ်ိ​ဳး​ကဲ​ြ (၃) မ်ိ​ဳး​ရွိ​သ​ည​္။

  • Carom billiards - ေ​ဘာ​လံုး​၀​င​္ေ​ပါ​က​္ မ​ပါ​ေ​သာ ၁​၀ ေ​ပ အလ်ား​ရွိ ခုံ​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ ကစား​ရသ​ည​္။ balkline ႏွ​င​့္ straight rail၊ cushion caroms၊ three-cushion billiards၊ artistic billiards ႏွ​င​့္ four-ball တို​႕​ပါ​၀င္သ​ည​္။
  • ပူး​လ​္ (pool) - ၈ လံုး (က​မ​ၻာ​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ ကစား​ေ​လ့​အရွိ​ဆံုး)၊ ၉ လံုး၊ ၁​၀ လံုး၊ ၊ straight pool ႏွ​င​့္ bank pool အပါ​အ၀​င​္ pocket ဘိ​လိ​ယက္က​စား​န​ည​္းမ်ား​ပါ​၀​င​္ျ​ပီး ေ​ဘာ​လံုး​၀​င​္ေ​ပါ​က​္ (၆) ေ​ပါက္ပါ​ရွိ​ေ​သာ ၇/၈/၉ ေ​ပ​အလ်ား​ရွိ ခံု​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ ကစား​ရျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။
  • စႏ​ူ​ကာႏ​ွ​င​့္ အဂၤ​လိပ္ဘိ​လိ​ယ​က​္ - စႏ​ူ​ကာ​ခံု​ဟု​ေ​ခ​ၚေ​သာ ေ​ဘာ​လံုး​၀​င​္ေ​ပါ​က​္ (၆) ခု​ပါ ဘိ​လိ​ယက္ခံု​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ ကစား​ရျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ (၁​၂ ေ​ပ x ၆ ေ​ပ ထု​တည္ရွိ) သီး​ျ​ခား​ျ​ဖ​စ​္ေ​ပ​ၚ​လာ​မႈ​သ​မို​င​္းေ​ၾ​ကာ​င​္း၊ သီး​ျ​ခား​ထံုး​စံႏ​ွ​င​့္ အသံုး​အႏ​ႈ​န​္းမ်ား​အရ ပူး​လ​္ (pool) ႏွ​င​့္ ကစား​န​ည​္း​ကဲ​ြျ​ပား​သ​ည​္။

BodyBuilding  

၇။ ကာယ​ဗလ

ကာယ​ဗ​လျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​မွာ လွ​ပ​၍ အခ်ိ​ဳး​အစားမွ်ေ​သာ ခႏ​ၲာ​ကို​ယ​္ ျ​ပဳ​စုပ်ိ​ဳးေ​ထာ​င​္ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္ ထိ​န​္း​သိ​မ​္းျ​ခ​င​္း​တို​႕ျ​ဖစ္သ​ည​္။ အၾ​ကိ​ဳ​အကဲ​ျ​ဖ​တ​္ျ​ခ​င​္း​တြ​င​္ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​၀င္မ်ား​အေ​နျ​ဖ​င​့္ ရင္အု​ပ​္​ၾ​ကြက္သား​အလွ​ျ​ပျ​ခ​င​္း၊ ေ​နာ​က​္ေက်ာ​ၾ​ကြက္သား​အလွ​ျ​ပျ​ခ​င​္း၊ လ​က​္ေ​မာ​င​္း​ၾ​ကြက္သား​အလွ​ျ​ပျ​ခ​င​္း၊ ၾ​ကြက္သား ညွစ္ထုတ္အ​လွ​ျ​ပျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္ ၀​မ​္း​ဗို​က​္ႏွ​င​့္ေ​ပါ​င​္​ၾ​ကြက္သား​အလွ​ျ​ပျ​ခ​င​္း​စ​သ​ည​့္ ကိုယ္ဟန္အေ​န​အထား​ျ​ဖ​င​့္ မျ​ဖစ္မေ​န​အလွ​ျ​ပ​ၾ​ကရ​သ​ည​္။ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​၀င္တို​င​္း ကာယ​အလွ​ျ​ပ​ရန္အ​ဆ​င​့္မ်ား​အား​လံုး​ကို ျ​ပဳ​လုပ္ရ​သ​ည​္။ ဒိုင္လူ​ၾ​ကီးမ်ား အျ​ပီး​သတ္အ​မွ​တ​္ေ​ပး​ေ​န​စဥ္တြ​င​္ စိ​တ​္​ၾ​ကိ​ဳက္အ​လွ​ျ​ပျ​ခ​င​္း (posedown) ကို ျ​ပဳ​လု​ပ​္ေ​လ့​ရွိ​သ​ည​္။ ကာယ​ဗ​လေ​မာင္မယ္မ်ား​မွာ ကိုယ္ဟ​န​္ျ​ပ​မႈ​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ အကဲ​ျ​ဖတ္အ​မွ​တ​္ေ​ပး​ခံ​ရသ​ည​့္​အတြ​က​္ ကိုယ္ဟ​န​္ျ​ပ​ရ​န​္ေ​လ့က်​င​့္ျ​ခ​င​္း ျ​ဖ​င​့္​သာ အခ်ိန္ကု​န​္​ၾ​ကရ​သ​ည​္။

ကာယ​ဗလ​အလွ​ျ​ပျ​ခ​င​္း​မွာ ကာယ​ခြန္အား​အေ​ရး​ပါ​သ​ည​့္ အေ​လး​မ​အား​ကစား၊ ခြန္အား​ႏွ​င​့္​က​ၽြ​မ​္းက်င္မႈ​ႏွစ္မ်ိ​ဳး​စ​လံုး​အေ​ရး​ပါ​သ​ည​့္ အို​လံ​ပစ္အေ​လး​မ အား​ကစား​န​ည​္းမ်ား​ႏွ​င​့္ ဆ​န​္​႕က်င္ဘ​က​္ျ​ဖစ္လ်​က​္ အေ​န​အထား၊ အရြယ္အ​စား​ႏွ​င​့္ အခ်ိ​ဳး​အစားမွ်​တ​မႈ​တို​႕ေ​ပ​ၚ အေ​လး​ထား​ျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ရ​န​္ေ​ခါ​င​္း​စ​ဥ​္ အမ်ိ​ဳးမ်ိ​ဳး​ရွိ​သ​ည​္။


Boxing  

၈။ လ​က​္ေ​၀ွ​႕

လ​က​္ေ​၀ွ​႕​အား​ကစား​မွာ ခြန္အား၊ ျ​မန​္ႏႈ​န​္း၊ တံု​႕ျ​ပန္မႈ၊ ခံႏ​ိုင္ရည္ခ်​င​္း အား​ျ​ပိ​ဳင္လ်​က​္ လူႏ​ွ​စ​္​ဦး တ​စ​္​ဦး​ႏွ​င​့္ တ​စ​္​ဦး လက္အိပ္စြပ္ထား​ေ​သာ လက္သီး သံုး​ကာ အျ​ပန္အ​လွန္ထိုး​သတ္က​စား​ရသ​ည​့္ တိုက္ပဲ​ြ​၀င္အား​ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ အေပ်ာ​္​တ​မ​္း​လ​က​္ေ​၀ွ​႕​မွာ အို​လံ​ပ​စ​္ႏွ​င​့္ ဓန​သ​ဟာ​ယႏ​ုိင္ငံမ်ား​အား​ကစား​တြ​င​္ ပါ​၀​င​္ျ​ပီး အျ​ပ​ည​္ျ​ပည္ဆိုင္ရာ​အား​ကစား​ပဲ​ြမ်ား​တြ​င​္ ပံု​မွန္ပါ​၀​င​္ေ​နက် ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ထို​႕ျ​ပ​င​္ က​မ​ၻာ့​အဆ​င​့္ခ်န္ပီ​ယံ​လု​ပဲ​ြ​လ​ည​္း ရွိ​သ​ည​္။ တစ္မိ​န​စ​္-သံုး​မိ​န​စ​္​ၾ​ကာ နားခ်ိ​န​္ ၾ​ကား​ခံထား​သ​ည​့္ ထိုး​သတ္ခ်ိန္ကို ေ​ရာ​င​္း (round) ဟု​ေ​ခ​ၚျ​ပီး ဒိုင္လူ​ၾ​ကီး​မွ ၾ​ကီး​ၾ​ကပ္သ​ည​္။ ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ဘက္သ​ည​္ ဆက္လက္ထိုး​သ​တ​္ႏို​င​္ျ​ခ​င​္း​မ​ရွိ​ဟု အကဲ​ျ​ဖတ္မွ ဆံုး​ျ​ဖတ္လွ်​င​္ ေ​သာ​္​လ​ည​္းေ​ကာ​င​္း၊ စ​ည​္း​က​မ​္းခ်ိ​ဳးေ​ဖာ​က​္​၍ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​မွ​ထြက္ရလွ်​င​္ေ​သာ​္​လ​ည​္းေ​ကာ​င​္း၊ ပု​၀ါ​ပစ္သြ​င​္းျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င​့္ အရံႈ​းေ​ပးလွ်​င​္ေ​သာ​္​လ​ည​္းေ​ကာ​င​္း ရ​လဒ္ကို ဆံုး​ျ​ဖတ္သ​ည​္ (သို​႕​မ​ဟု​တ​္) ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​အဆံုး​တြ​င​္ ဒိုင္လူ​ၾ​ကီးမ်ား​၏ အမွ​တ​္ေ​ပး​စာ​ရ​င​္း​အရ အရံႈ​း​အႏ​ိုင္ကို အဆံုး​အျ​ဖ​တ​္ေ​ပး​သ​ည​္။


Canoeing  

၉။ ကႏ​ူးေ​လွေ​လွာ​္ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ

ကႏ​ူးေ​လွ​ထဲ​တြ​င​္ ဒူး​ေ​ထာ​င​္​၍ (သို​႕) ထို​င​္​၍ တစ္ဘက္သြား ေ​လွာ​္​တက္သံုး​ကာ ကိုယ္ပိုင္ခြန္အား​သံုး​ျ​ပီး တြ​န​္း​က​န​္ ေ​လွာ​္​ခတ္ရ​သ​ည​့္ျ​ပိ​ဳင္ပြဲ​ျ​ဖစ္သ​ည​္။ က​ယ​တ​္ေ​လွေ​လွာ​္ျ​ခ​င​္း​တြင္မူ က​ယ​က​္ေ​လွ​ထဲ​တြ​င​္ ႏွစ္ဘက္သြား​ေ​လွာ​္​တက္သံုး​ကာ တြ​န​္း​၍ေ​လွာ​္​ခတ္ရျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ က​ယ​က​္ေ​လွ​တြ​င​္ ေ​လွာ​္​ခတ္သူ​က ေျ​ခ​ဆ​န​္​႕​ထိုင္ကာ​ေ​လွာ​္​ခတ္ရ​သ​ည​္။

အခ်ိ​ဳ​႕ေ​သာ​အေ​ျ​ခ​အေ​န​တြ​င​္ “ကႏ​ူးေ​လွေ​လွာ​္​ခ​တ​္ျ​ခ​င​္း” ကို ကႏ​ူးေ​လွႏ​ွ​င​့္ က​ယ​က​္ေ​လွ ႏွစ္မ်ိ​ဳး​စ​လံုး​အတြ​က​္ သံုး​စဲ​ြ​သ​ည​္။ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​သတ္မွတ္ခ်​က​္ (အလ်ား​ႏွ​င​့္​အနံႏ​ွ​င​့္ ထိုင္ရန္အေ​န​အထား) မ်ား​မွ​လဲ​ြ​၍ ခဲ​ြျ​ခား​ရန္ခက္ခဲ​သ​ည​္။ အဓိက​ကြာ​ျ​ခားခ်က္မွာ က​ယ​က​္ေ​လွ​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​တြ​င​္ ႏွစ္ဘက္သြား ေ​လွာ​္​တက္သံုး​ကာ ေျ​ခ​ဆ​င​္း​ထို​င​္​၍ ေ​လွာ​္​ခတ္ရျ​ခ​င​္းျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး ကႏ​ူးေ​လွ​တြ​င​္ တစ္ဘက္သြား​ေ​လွာ​္​တက္သံုး​ကာ ဒူး​ေ​ထာင္ထို​င​္​၍ ေ​လွာ​္​ခ​တ​္ ရျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ျ​ခြ​င​္းခ်က္ထဲ​တြ​င​္ က​နူး​မာ​ရ​သြ​န​္ (ဥေ​ရာ​ပႏ​ွ​င​့္ အေ​မ​ရိ​က​န​္ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​၀င္ပံု​စံႏ​ွစ္မ်ိ​ဳး​စ​လံုး) ႏွ​င​့္ ေ​လွ​အျ​မန​္ေ​လွာ​္ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြမ်ား​ပါ​၀င္သ​ည​္။ ေ​ရွး​ရိုး​ကႏ​ူးေ​လွ​တြ​င​္ ထိုင္ခံု​မ​ပါ​ရွိ​ဘဲ ေ​လွ​ၾ​က​မ​္းျ​ပ​င​္ေ​ပ​ၚ ဒူး​ေ​ထာ​က​္ျ​ပီး ေ​လွာ​္​ခတ္ရ​သ​ည​္။ ကႏ​ူးႏွ​င​့္ က​ယ​က​္ အပ​န​္းေျ​ဖေ​လွမ်ား​တြ​င​္ ထိုင္ခံုမ်ား တပ္ဆင္ထား​ျ​ပီး အေ​ျ​ခ​အေ​န​ဆိုး​ရြား​သ​ည​့္​အခါ ေ​လွ​ကို ႏုိ​င​္ႏိုင္န​င​္း​န​င​္း​ကိုင္တြ​ယ​္ႏိုင္ရ​န​္ ေ​ရ​လ​မ​္း​ခရီး​ၾ​က​မ​္း​သြား ေ​ဖာ​င​္/ေ​လွ​စီး​သူမ်ား (whitewater rodeos) ႏွ​င​့္ ေ​ရ​လႈ​ိ​င​္း​စီး​သူ​တို​႕​မွာ ထိုင္ခံု တပ္ဆ​င​္​ၾ​က​သ​ည​္။


Chinlone  

၁​၀။ ျ​ခ​င​္း​လံုး

Reference : www.chinlone.com

ခင္းလံုးသည္ ျ​မန္မာႏ​ိုင္ငံ​၏ ရိုးရာ​ကစား​န​ည​္းျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး ေ​ရွး​ႏွ​စ​္ေ​ပါ​င​္း ၁​၅​၀​၀ က​တ​ည​္း​က ကစား​လာ​ခဲ့​ၾ​က​သ​ည​္။ ျ​ခ​င​္း​လံုး​သ​ည​္ အား​ကစား​ႏွ​င​့္ အက​အႏ​ု​ပညာ​ကို ေ​ပါ​င​္း​စပ္ထား​ျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ျ​ပိ​ဳင္ဘက္မ​ပါ​ေ​သာ အသ​င​္း​လိုက္က​စား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ အႏ​ိုင္အ​ရႈ​ံုး​အဓိက​မ​ဟုတ္ဘဲ လွလွ​ပ​ပ ကစား​ျ​ပ​ရန္သာ​ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ျ​ခ​င​္း​လံုး​ခတ္ရာ​တြ​င​္ ပုံ​သ​႑ာန္မွာ အေ​ရး​ပါ​ျ​ပီး ခတ္က​စား​စဥ္တြ​င​္ ကို​ယ​္၊ လ​က​္၊ ေ​ခါ​င​္း ထား​ရွိ​ရ​မ​ည​့္​ပံု​သ​႑ာန္မွာ န​ည​္း​မွန္လ​မ​္း​မွ​န​္ အေ​န​အထား ရွိ​ရ​မ​ည​္။ အေ​န​အထား​မွန္မွ​သာ ျ​ခ​င​္း​ခ​တ​္ေ​ကာ​င​္း​သည္ဟု ယူဆ​ရ​မ​ည​္ျ​ဖစ္သ​ည​္္။ အသ​င​္း​သား ေျ​ခာ​က​္ေ​ယာက္တို​႕​သ​ည​္ စ​ည​္း​၀ို​င​္း​ကို လွ​ည​့္​ပ​တ​္ေလွ်ာ​က​္ေ​န​စ​ဥ​္ ေျ​ခေ​ထာ​က​္ႏွ​င​့္ ဒူး​သံုး​ကာ ျ​ခ​င​္း​လံုး​ကို အျ​ပန္အ​လွန္ခ​တ​္ေ​ပး​ၾ​က​သ​ည​္။ ၀ို​င​္း​အလယ္သို​႕ တ​စ​္​ဦး​တ​ည​္း​၀​င​္ေ​ရာက္ကာ က​ကြက္အမ်ိ​ဳး​အမ်ိ​ဳး​ဖန္တီးလ်​က​္ တစ္ကို​ယ​္ေ​တာ​္ ျ​ခ​င​္း​ခတ္က​စား​ျ​ခ​င​္း​လ​ည​္း​ရွိ​သ​ည​္။ အျ​ခား​အသ​င​္း​သားမ်ား​မွ ျ​ခ​င​္း​လံုး​၀ို​င​္း​ထဲ​သို​႕ ျ​ပန္ခ​တ​္ေ​ပး​ျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င​့္ တစ္ကို​ယ​္ေ​တာ​္​သမား​ကို ကူညီ​ေ​ပး​သ​ည​္။ ေျ​မေ​ပ​ၚ​သို​႕ ျ​ခ​င​္း​လံုးက်​ပါ​က ကစား​ပဲ​ြျ​ပန္စ​ရသ​ည​္။ ျ​ခ​င​္း​လံုး​ႏွ​င​့္​ထိ​ခ​တ​္ႏိုင္ရ​ည​့္ ေ​န​ရာ​ေျ​ခာက္မ်ိ​ဳး​ရွိ​ျ​ပီး ၄​င​္း​တို​႕​မွာ ေျ​ခဖ်ား၊ ေျ​ခ​ခြ​င​္၊ ေျ​ခ​ဖမိုး၊ ေျ​ခ​ဖ​၀ါး၊ ေျ​ခမ်က္စိႏ​ွ​င​့္ ဒူး​ေ​ခါ​င​္း​တို​႕ျ​ဖစ္သ​ည​္။

အမ်ိ​ဳး​သား​ေ​ရာ အမ်ိ​ဳး​သမီး​ပါ ျ​ခ​င​္း​လံုး​ကစား​ၾ​ကျ​ပီး မ်ား​ေ​သာ​အား​ျ​ဖ​င​့္ တစ္သ​င​္း​တ​ည​္း ကစား​ၾ​က​သ​ည​္။ “တ​ပင္တို​င​္” ဟု​ေ​ခ​ၚ​သ​ည​့္ တစ္ကို​ယ​္ေ​တာ​္ အလွ​ျ​ပသ​ည​့္ ပံု​စံ​လ​ည​္း​ရွိ​သ​ည​္။ ျ​ခ​င​္း​လံုး​ႏွ​င​့္ ေျ​မ​သား​ကို တ⁠တ​္ႏိုင္သမွ် တိုက္ရိုက္ထိ​ေ​တြ​႕​ခြ​င​့္​ရႏ​ိုင္မ​ည​့္ ျ​ခ​င​္း​လံုး အား​ကစား​ဖိ​နပ္စီးလ်​က​္ျ​ဖ​စ​္ေ​စ၊ ေျ​ခ​ဗလာ​ျ​ဖ​င​့္ ျ​ဖ​စ​္ေ​စ ကစား​ၾ​က​သ​ည​္။ ျ​ခ​င​္း​လံုး​၀ို​င​္း​သ​ည​္ ၆.၇ မီ​တာ (၂⁠၂ ေ​ပ) အခ်​င​္း​၀က္ရွိ​သ​ည​္။ ေျ​ခာ​က​္ေ​သြ​႕ျ​ပီး က်စ္လစ္သိပ္သ​ည​္း ေ​သာ​ေျ​မျ​ပင္မွာ ကစား​ရန္အေ​ကာ​င​္း​ဆံုး ျ​ဖ​စ​္ေ​သာ​္​လ​ည​္း ျ​ပ​န​္​႕ျ​ပဴး​ေ​သာမ်​က​္ႏွာျ​ပ​င​္ျ​ဖစ္လွ်​င​္ ကစား​၍​ရႏ​ို​င​္ျ​ပီ​ျ​ဖစ္သ​ည​္။


Chess  

၁၁။ စစ္တု​ရ​င​္

စစ္တု​ရင္က​စား​န​ည​္း​မွာ ေ​ဒါင္လို​က​္ႏွ​င​့္​အလ်ား​လို​က​္ ၈ ကြက္စီ​ရွိ အကြ​က​္ (၆​၄) ကြက္ပါ က်ား​ကြက္ခံု​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ ဗ်ဴ​ဟာ​သံုး​ျ​ပီး​အကြ​က​္ေ​ရႊ​႕ ကစား ရေ​သာ ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ က​မ​ၻာ​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ ေ​ရ​ပ​န​္း​အစား​ဆံုး​ကစား​န​ည​္းမ်ား​အနက္မွ တစ္ခု​ျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး အိမ္တြ​င​္ျ​ဖ​စ​္ေ​စ၊ ေပ်ာ​္​ပဲ​ြ​ရံု​တြ​င​္ျ​ဖ​စ​္ေ​စ၊ အြန္လို​င​္းေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ျ​ဖ​စ​္ေ​စ၊ စာ​ေ​ပး​စာ​ယူ​န​ည​္းျ​ဖ​င​့္ျ​ဖ​စ​္ေ​စ၊ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​တြ​င​္ျ​ဖ​စ​္ေ​စ လူ​ေ​ပါ​င​္း​သန​္းခ်ီ​၍ ကစား​ၾ​က​သ​ည​္။

ကစားသမား​တို​င​္း ဘု​ရ​င​္ႏွ​င​့္ ဘု​ရင္မ (၁) ခု​စီ၊ ရဲ​တို​က​္၊ ျ​မ​င​္း၊ စစ္ကဲ ႏွ​င​့္ နယ္ရု​ပ​္ (၂) ခု​စီ ပါ​၀​င​္ေ​သာ စစ္တု​ရင္ရု​ပ​္ (၁​၆) ခု​ျ​ဖ​င​့္ ကစား​ၾ​က​သ​ည​္။ စစ္တု​ရင္ရု​ပ​္ (၁​၆) ခု​၏ အကြ​က​္ေ​ရႊ​႕​ပံု​တြ​င​္ ကြာ​ျ​ခား​မႈ​ရွိ​သ​ည​္။ ဘု​ရင္ရုပ္ကို လြတ္လ​မ​္း​မ​ရွိ​ေ​အာ​င​္ ပိတ္ဆို​႕​ကာ သိ​မ​္း​ယူ​ျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င​့္ ေ​ခြ (checkmate) ရ​န​္ ရည္ရြယ္ကာ စစ္တု​ရင္ရုပ္မ်ား​ကို​သံုး​ျ​ပီး ျ​ပိ​ဳင္ဘ​က​္​၏ အရုပ္မ်ား​အား တိုက္သ​ည​္၊ သိ​မ​္း​ယူ​သ​ည​္။ “ေ​ခြ​ျ​ခ​င​္း” (checkmate) အျ​ပ​င​္ (စစ္တု​ရင္ရု​ပ​္ အမ်ား​အျ​ပား ဆံုး​ရံႈ​း​သ​ည​့္​အခါ (သို​႕) ဘု​ရင္ရု​ပ​္ လြတ္လ​မ​္း​မ​ရွိ​သ​ည​့္​အခါမ်ိ​ဳး​တြ​င​္) ျ​ပိ​ဳင္ဘက္မွ အရံႈ​းေ​ပး​ရသ​ည​့္​န​ည​္းျ​ဖ​င​့္​လ​ည​္း ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​အႏ​ိုင္ရ​သ​ည​္။ တစ္န​ည​္း​န​ည​္းျ​ဖ​င​့္ ႏွ​စ​္​ဦး​စ​လံုး​အႏ​ိုင္မ​ရ​ဘဲ ရ​လဒ္သေ​ရက်ျ​ခ​င​္း​လ​ည​္း ျ​ဖ​စ​္ႏိုင္သ​ည​္။ ကစား​ပဲ​ြ​တြ​င​္ အဖြ​င​့္၊ အလ​ယ​္ႏွ​င​့္ အပိ​တ​္ အဆ​င​့္ (၃) ခု​ရွိ​သ​ည​္။


Cycling  

၁​၂။ စက္ဘီး​စီး

စက္ဘီး​အား​ကစား​မွာ က​မ​ၻာ့​ေ​န​ရာ​အႏ​ွ​႕ံ​အျ​ပား​တြ​င​္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ဖြ​႕ံ​ျ​ဖိ​ဳး​တိုး​တက္လာ​ခဲ့​သ​ည​္။ စက္ဘီး​ပံု​စံ​အမ်ိ​ဳးမ်ိ​ဳး ေ​ပ​ၚ​ထြက္လာ​သ​ကဲ့​သို​႕ စက္ဘီး​စီး​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ ပံု​စံ​အမ်ိ​ဳးမ်ိ​ဳး​လ​ည​္း ေျ​ပာ​င​္း​လဲ​လာ​ခဲ့​သ​ည​္။ စက္ဘီး​စီး​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​တြ​င​္ အသ​င​္း​လို​က​္ႏွ​င​့္ တ​စ​္​ဦးခ်​င​္း ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္မႈမ်ား ပါ​၀​င​္ျ​ပီး န​ည​္း​လ​မ​္း​အသြယ္သြ​ယ​္ျ​ဖ​င​့္ ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္သ​ည​္။ တစ္ရက္တာ​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ၊ တာ​တို​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြႏွ​င​့္ တံ​ခြန္စိုက္စက္ဘီး​စီး​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ (Tour de France ႏွ​င​့္ အျ​ခား​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြမ်ား) က့ဲ​သို​႕ေ​သာ အဆ​င​့္​လို​က​္ စံခ်ိန္မွ​တ​္ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​အထိ အစားစား​ရွိ​သ​ည​္။ ေ​တာင္တက္စက္ဘီးမ်ား​ကို စက္ဘီး​စီး​ေ​တာင္တက္ရ​န​္ သံုး​သ​ည​္။  စံခ်ိန္မွ​တ​္ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြမ်ား​တြ​င​္ ကစားသမား​မွ အခ်ိန္မေ​စ့​ခ​င​္ အလ်င္အျ​မန​္ စီး​န​င​္း​ရန္လို​အပ္သ​ည​္။ စံခ်ိန္မွ​တ​္ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​ကို အသ​င​္း​လို​က​္ (သို​႕) တ​စ​္​ဦးခ်​င​္း​အလို​က​္ ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳ​င​္ႏိုင္သ​ည​္။ စံခ်ိန္မွ​တ​္ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြမ်ား​အတြ​က​္ aero bars မ်ား​ထ​ည​့္​သြ​င​္းျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င​့္ စက္ဘီးမ်ား​ကို ျ​ပင္ဆင္လာ​ၾ​က​သ​ည​္။ လြန္ခဲ့​သ​ည​့္​ရာ​စုႏ​ွစ္အ​တြ​င​္း ေ​တာင္တက္စက္ဘီး​စီး​ျ​ခ​င​္း​မွာ ႏိုင္ငံ​တကာ​အဆ​င​့္​ထိ ေက်ာ​္​ၾ​ကား​ခဲ့​ျ​ပီး အို​လံ​ပစ္အား​ကစား​ပဲ​ြ​အထိ ေက်ာ​္​ၾ​ကား​ခဲ့​သ​ည​္။


Equestrian  

၁​၃။ ျ​မ​င​္း​စီး

ျ​မ​င​္း​စီး​ျ​ခ​င​္း၊ ျ​မ​င​္း​ရထား​ေ​မာ​င​္းျ​ခ​င​္း၊ တန​္း​ခု​န​္ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္ ျ​မ​င​္း​စီး​အလွ​ျ​ပျ​ခ​င​္း​တို​႕​ပါ​၀င္သ​ည​္။ ျ​မ​င​္းျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​သ​ည​္ တိ​ရ​စၧ​ာန္ပါ​၀င္သ​ည​့္ အား​ကစား​န​ည​္းမ်ား အနက္မွ အေက်ာ​္​ၾ​ကား​ဆံုး​ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။

ပံု​စံ၊ အကြာ​အေ​၀း​ႏွ​င​့္ ပဲ​ြ​အမ်ိ​ဳး​အစား​မွာ ျ​ပိင္ပဲ​ြက်​င​္း​ပ​ရာ ႏိုင္ငံ​ေ​ပ​ၚ​မူ​တ​ည​္​၍ ကဲ​ြျ​ပား​မႈ​ရွိ​သ​ည​္။ ႏုိင္ငံ​အလို​က​္ ျ​မ​င​္းျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​အမ်ိ​ဳးမ်ိ​ဳး​ရွိ​သ​ည​္။ အဓိက​အား​ျ​ဖ​င​့္ ျ​ပိ​ဳင္ကြ​င​္း​အတြ​င​္းေျ​ပး​ျ​ခ​င​္း၊ တန​္း​ခု​န​္ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္ ရထား​လွ​ည​္းေျ​ပး​ဆဲ​ြျ​ခ​င​္း ဟူ၍ သံုးမ်ိ​ဳး​ရွိ​သ​ည​္။ ျ​မ​င​္းျ​ပိ​ဳ​င​္ျ​ခ​င​္း​၏ အဓိက​စီး​ပါ​ြးေ​ရး​မွာ ၄​င​္းႏွ​င​့္​ဆက္စ​ပ​္ေ​န​သ​ည​့္ ျ​မ​င​္းေ​လာ​င​္း​ပဲ​ြျ​ဖစ္သ​ည​္။ ၂​၀⁠၀​၈ ခုႏ​ွစ္က အေ​မ​ရိ​က​န​္ေ​ဒ​ၚ​လာ ၁⁠၁​၅ သန​္း​တန​္ က​မ​ၻာ့​ေစ်း​ကြ​က​္ျ​ဖ​စ​္ေ​ပ​ၚေ​စ​ခဲ့​သ​ည​္။

Futsal  

၁၄။ ဖူ​ဆ​ယ​္

ဖူ​ဆယ္မွာ တစ္ဘ​က​္-ငါး​ေ​ယာ​က​္ ေ​ဘာ​လံုး​ကစား​န​ည​္းျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး တစ္က​မ​ၻာ​လံုး က်ယ္က်​ယ​္ျ​ပ​န​္​႕ျ​ပ​န​္​႕ ကစား​ၾ​က​သ​ည​္။ မိုး​လံု​ေ​လ​လံု​ေ​ဘာ​လံုး​ပဲ​ြ​ဟု အဓိ​ပ​ၸါယ္ရ​သ​ည​့္ ေ​ပ​ၚ​တူ​ဂီ​ဘာသာ​အရ ‘futebol de salão’ ၊ စ​ပိန္ဘာ​သာ​အရ ‘futbol sala’ စကား​လံုး​တို​႕​၏ အတို​ေ​ကာက္အား​ျ​ဖ​င​့္ ဖူ​ဆ​ယ​္ ဟု​ေ​ခ​ၚျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ဘက္စ​က​တ​္ေ​ဘာ​ကြ​င​္း အရြယ္အ​စား​ရွိ ကြ​င​္းေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ ကြ​င​္းျ​ပ​င​္ေ​ဘာ​လံုး​ထ​က​္ ေ​သး​င​ယ​္ေ​သာ​္​လ​ည​္း ေ​လး​လံ​သ​ည​့္ ေ​ဘာ​လံုး​ျ​ဖ​င​့္ ကစား​ရျ​ပီး ၄​င​္း​မွာ ကန္ထြက္အား​နဲ​သ​ည​္။

အသ​င​္း​သား​ငါး​ဦး​စီ​ပါ​၀​င​္ေ​သာ အသ​င​္းႏွစ္သ​င​္း​ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ရျ​ပီး တ​စ​္​ဦး​မွာ ဂိုး​ေ​စာ​င​့္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ အေ​ရ​အတြ​က​္ အက​န​္​႕​အသတ္မ​ရွိ လဲ​လွ​ယ​္ႏိုင္သ​ည​္။ အျ​ခား​မိုး​လံု​ေ​လ​လံု​ေ​ဘာ​လံုး​ပဲ​ြမ်ား​ကဲ့​သို​႕​မ​ဟုတ္ဘဲ ကြ​င​္းေျ​မ​မာ​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ စ​ည​္း​မ​တား၊ နံရံ (သို​႕) အကာ​အရံမ်ား​မ​ထား​ဘဲ ကစား​သ​ည​္။ ေ​ဘာ​လံုး ေ​ရွ​႕ေ​ရာက္ရ​န​္ ၄​င​္း​၏​ကန္ထြ​က​္ႏိုင္အား​ထ​က​္ ကစားသမား​၏ က​ၽြ​မ​္းက်င္မႈ​စြ​မ​္း​ရည္ကို အသံုး​ျ​ပဳ​ရသ​ည​္။ ဖိ​အား​ေ​ပး​ခံ​ရျ​ခ​င​္း (သို​႕) ပိတ္ဆို​႕​ခံ​ရ​စဥ္တြ​င​္ ေ​ဘာ​လံုး​ရ​ယူ​ရ​မ​ည​့္ (သို​႕) ကစား​ရ​မ​ည​့္ ေ​န​ရာ​သို​႕ ကစား​သ​မားမ်ား ေ​ရာက္ရွိ​ေ​နရ​မ​ည​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။


Football (Soccer)  

၁​၅။ ေ​ဘာ​လံုး

အသ​င​္း​သား (၁⁠၁) ေ​ယာက္ပါ​၀​င​္ေ​သာ အသ​င​္းႏွစ္သ​င​္း​အၾ​ကား ေ​ဘာ​လံုး​တစ္လံုး​ျ​ဖ​င​့္ ကစား​ရေ​သာ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​မွာ ေ​ဘာ​လံုး​အား​ကစား​ျ​ဖစ္သ​ည​္။ က​မ​ၻာ​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ အေက်ာ​္​ၾ​ကား​ဆံုး​ကစား​န​ည​္းျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး ႏုိင္ငံ​ေ​ပါ​င​္း ၂​၀⁠၀ ေက်ာ​္​တြ​င​္ လူ​ေ​ပါ​င​္း သန​္း ၂​၅​၀ ကစား​ၾ​က​သ​ည​္။ တစ္ဘက္တစ္ခ်က္စီ​တြ​င​္ ဂိုး​ေ​ပါက္ရွိ​ေ​သာ စ​တု​န​္း​ပံု​ကြ​င​္း​တြ​င​္ ကစား​ရသ​ည​္။ လက္မွ​လဲ​ြ​၍ က်န္သ​ည​့္ ကိုယ္ခႏ​ၲာ​အစိတ္အ​ပို​င​္း​ကို​မ​ဆို အသံုး​ျ​ပဳ​ကာ ေ​ဘာ​လံုး​ကို ျ​ပိ​ဳင္ဘ​က​္ အသ​င​္း​ဂိုး​ေ​ပါက္ထဲ​သို​႕ ေ​ရာက္ရွိ​ေ​အာ​င​္ သြ​င​္း​ယူ​ျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င​့္ အမွတ္ရ​သ​ည​္။

ကစား​ေ​န​စ​ဥ​္ေ​သာ​္​လ​ည​္းေ​ကာ​င​္း၊ ဂိုး​စ​ည​္း​ဧ​ရိ​ယာ​အတြ​င​္း​တြ​င​္ေ​သာ​္​လ​ည​္းေ​ကာ​င​္း ေ​ဘာ​လံုး​ကို လ​က​္ႏွ​င​့္ ကိုင္တြယ္ခြ​င​့္​ရသ​ည​့္ တ​စ​္​ဦး​တ​ည​္းေ​သာ ကစားသမား​မွာ ဂိုး​ဖ​မ​္း​သမား​ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ေ​နာက္တ​န​္း​ကစား​သ​မားမ်ား​မွာ ေ​ဘာ​လံုး​ေ​ပး​ရ​န​္ မ်ား​ေ​သာ​အား​ျ​ဖ​င​့္ ေျ​ခေ​ထာက္ကို အသံုး​ျ​ပဳ​ေ​လ့ ရွိ​ေ​သာ​္​လ​ည​္း ေ​ခါ​င​္းႏွ​င​့္ ကိုယ္ကို​လ​ည​္း အသံုး​ျ​ပဳ​သ​ည​္။ ပဲ​ြျ​ပီးခ်ိန္တြ​င​္ ဂိုး​အမ်ား​ဆံုး​ရ​ရွိ​သ​ည​့္​အသ​င​္း​က အႏ​ုိင္ရ​ရွိ​သ​ည​္။ ဂိုး​ရ​လဒ္တူ​ညီ​ေ​နလွ်​င​္ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​ပံု​စံ​ေ​ပ​ၚ​မူ​တ​ည​္​၍ သေ​ရ​ပဲ​ြ​အျ​ဖ​စ​္ ေ​ၾ​ကျ​ငာ​ျ​ခ​င​္း (သို​႕) အခ်ိန္ပို​က​န​္ျ​ခ​င​္း/ပင္နယ္တီ​ဂိုး​သြ​င​္းျ​ခ​င​္းမ်ား ျ​ပဳ​လုပ္သ​ည​္။ ပဲ​ြ​စ​ည​္းမ်​ဥ​္း​ကို ၁​၈​၆​၃ ခုႏ​ွစ္တြ​င​္ အဂၤ​လ​န​္ႏိုင္ငံ​၌ ေ​ဘာ​လံုး​အဖြဲ​႕​က ခ်​မွတ္ခဲ့​သ​ည​္။ က​မ​ၻာ့​ဖလား​ေ​ဘာ​လံုး​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​ကို (၄) ႏွစ္တ​စ​္​ၾ​ကိ​မ​္ တာ​၀န္ယူက်​င​္း​ပသ​ည​့္ က​မ​ၻာ့​ေ​ဘာ​လံုး အဖဲ​ြ​႕ခ်ဳ​ပ​္ (ဖီ​ဖာ) မွ ေ​ဘာ​လံုး​အသ​င​္းမ်ား​ကို အုပ္ခ်ဳပ္သ​ည​္။


Golf  

၁၆။ ေ​ဂါက္သီး​ရို​က​္

ရိုက္ခ်က္အ​န​ည​္း​ဆံုး​ျ​ဖ​င​့္ လ​မ​္းေ​ၾ​ကာ​င​္းေ​ပ​ၚ​ရွိ က်​င​္းမ်ား​ထဲ​သို​႕ ေ​ဂါက္သီး​၀​င​္ေ​စ​ရ​န​္ ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္သူ​က ေ​ဂါက္ရိုက္တံ​အမ်ိ​ဳးမ်ိ​ဳး​သံုး​၍ ကစား​ရေ​သာ ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ေ​ဂါက္သီး​ရို​က​္ျ​ခ​င​္း​ကို “တီ​ခံု​ေ​ပ​ၚ​မွ ေ​ဂါက္သီး​ကို ေ​ဂါက္ရိုက္တံ​ျ​ဖ​င​့္ တစ္ခ်က္တ​ည​္းျ​ဖ​င​့္ျ​ဖ​စ​္ေ​စ (သို​႕) ထပ္ဆ​င​့္ ရိုက္ခ်က္မ်ား ျ​ဖ​င​့္ျ​ဖ​စ​္ေ​စ က်​င​္း​ထဲ​သို​႕ ၀​င​္ေ​အာ​င​္ စ​ည​္း​က​မ​္းႏွ​င​့္​အညီ ရို​က​္ျ​ခ​င​္း“ ဟု ေ​ဂါက္သီး​ရိုက္အား​ကစား​စ​ည​္းမ်​ဥ​္း​တြ​င​္ ဖြ​င​့္​ဆို​ထား​သ​ည​္။

ကြ​င​္း​ဧ​ရိ​ယာ​တစ္ပံု​စံ​တ​ည​္း​ရွိ​ရန္မ​လို​ေ​သာ ကစား​န​ည​္း အနဲ​ငယ္အ​နက္မွ တစ္ခု​ျ​ဖစ္သ​ည​္။ (၉) က်​င​္း သို​႕​မ​ဟု​တ​္ ၁​၈ က်​င​္း ရွိ​ေ​သာ လ​မ​္းေ​ၾ​ကာ​င​္းေ​ပ​ၚ ကစား​ရသ​ည​္။ က်​င​္း​ဧ​ရိ​ယာ​တြ​င​္ စ​တင္ရိုက္ရ​န​္ တီ​ခုံ​ရွိ​မ​ည​္ျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး က်​င​္း​စိမ္ရ​မ​ည​့္ ျ​မက္ခ​င​္း​ရွိ​ရ​မ​ည​္။ ၾ​ကား​တြ​င​္ ဖဲ​ေ​၀း၊ ျ​မက္ရို​င​္း​ကြ​င​္း၊ သဲ​ကြ​င​္း​စ​သ​ည​့္ စံ​သတ္မွတ္ထား​သ​ည​့္ အျ​ခား​ဧ​ရိ​ယာမ်ား ရွိ​ေ​သာ​္​လ​ည​္း က်​င​္း​ဧ​ရိ​ယာ​တစ္ခုခ်​င​္း​စီ​မွာ ပံု​စံခ်​ထား​မႈ​ႏွ​င​့္ စီ​စဥ္မႈ အပို​င​္း​တြ​င​္ အျ​ခားက်​င​္း​ဧ​ရိ​ယာမ်ား​ႏွ​င​့္ ကဲ​ြျ​ပား​ျ​ပီး​တမူ​ထူး​ျ​ခား​မႈ​ရွိ​သ​ည​္။

ေ​ဂါက္ရို​က​္ျ​ခ​င​္း​တြ​င​္ တ​စ​္​ဦးခ်​င​္း​အလို​က​္ ရိုက္ခ်က္အ​န​ည​္း​ဆံုး​ရေ​အာ​င​္ ကစား​ရသ​ည​့္ ရိုက္ခ်​က​္ျ​ဖ​င​့္​ကစား​ျ​ခ​င​္း (stroke play) ႏွ​င​့္ တ​စ​္​ဦးခ်​င​္း အလို​က​္ (သို​႕) အဖဲ​ြ​႕​လို​က​္ က်​င​္းျ​ပ​ည​့္​ရိုက္ရာ​တြ​င​္ က်​င​္း​တစ္ခုခ်​င​္း​စီ​အလို​က​္ အန​ည​္း​ဆံုး​ရေ​အာ​င​္ ကစား​ရသ​ည​့္ ရ​မွ​တ​္ျ​ဖ​င​့္​ကစား​ျ​ခ​င​္း (match play) တို​႕ ရွိ​သ​ည​္။ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​အဆ​င​့္​တို​င​္း​လို​တြ​င​္ ရိုက္ခ်​က​္ျ​ဖ​င​့္​ကစား​ျ​ခ​င​္း​ကို အမ်ား​ဆံုး​ေ​တြ​႕​ရေ​လ့​ရွိ​ျ​ပီး ရု​ပ​္ျ​မင္သံ​ၾ​ကား​ရိုက္ကူး​ေ​သာ​ပဲ​ြမ်ား​တြ​င​္ ရ​မွ​တ​္ျ​ဖ​င​့္​ကစား​ျ​ခ​င​္း​ကို​လ​ည​္း ေ​တြ​႕​ရသ​ည​္။ အျ​ခား​အမွ​တ​္ေ​ပး​ပံု​စံ​ျ​ဖ​င​့္ ကစား​သ​ည​့္ ပဲ​ြမ်ား​လ​ည​္း ရိ​ွ​သ​ည​္။


Field hockey  

၁​၇။ ကြ​င​္းျ​ပ​င​္ေ​ဟာ​္​ကီ

ကြ​င​္းျ​ပ​င​္ေ​ဟာ​္​ကီ​ကို ႏိုင္ငံ​အမ်ား​စု​တြ​င​္ ေ​ဟာ​္​ကီ ဟူ၍​သာ အလြယ္ညႊ​န​္းေ​လ့​ရွိ​ေ​သာ အသ​င​္း​လို​က​္ေ​ဟာ​္​ကီ​ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ေ​ဟာ​္​ကီ​တုတ္တံ ႏွ​င​့္ ပ​လတ္စ​တ​စ​္ေ​ဘာ​လံုး​အမာ​တို​႕​ကို အသံုး​ျ​ပဳ​၍ အသ​င​္း​သား (၁⁠၁) ေ​ယာက္ပါ အသ​င​္း (၂) သ​င​္း​ၾ​ကား ကစား​ရေ​သာ ကစား​န​ည​္း ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ၂​၁ ရာ​စုႏ​ွ​စ​္ အေ​ရာက္တြ​င​္ အိႏ​ၵိ​ယႏ​ွ​င​့္ ပါ​က​စ​ၥ​တန​္ႏိုင္ငံ​တို​႕​တြ​င​္ အမ်ိ​ဳး​သား​အား​ကစား​ပဲ​ြ​အျ​ဖ​စ​္ေ​ရာက္ရွိ​ခဲ့​ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္​အတူ ဥေ​ရာ​ပ၊ အာ​ရွ၊ ၾ​သ​စေ​ၾ​တးလ်ႏ​ွ​င​့္ ေ​တာင္အေ​မ​ရိ​က​တြ​င​္ ေ​ရ​ပ​န​္း​စား​လာ​ျ​ပီး ကစား​န​ည​္း​ကို က​မ​ၻာ​တ​၀​န​္း​လံုး​အတို​င​္း​အတာ​ျ​ဖ​င​့္ ကစား​လာ​ခဲ့​ၾ​က​သ​ည​္။ ေ​ရ​ခဲ​ျ​ပ​င​္ေ​ဟာ​္​ကီ​ကစား​ပဲ​ြ ေ​ရ​ပ​န​္း​စား​ရာ​အရပ္မ်ား​ျ​ဖစ္သ​ည​့္ ကေ​န​ဒါ၊ အေ​မ​ရိ​က​န​္ျ​ပ​ည​္ေ​ထာင္စုႏ​ွ​င​့္ က​မ​ၻာ့​အျ​ခား​ေ​ဒ​သမ်ား​တြ​င​္ ကြ​င​္းျ​ပ​င​္ေ​ဟာ​္​ကီ ဟူ​သ​ည​့္ အသံုး​အႏ​ႈ​န​္း​ကို အဓိက​သံုး​ႏႈ​န​္း​ၾ​က​သ​ည​္။

ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြခ်ိန္အ​တြ​င​္း ဂိုး​ဖ​မ​္း​သမား​တ​စ​္​ဦး​တ​ည​္း​သာ ဂိုး​သြ​င​္း​ဧ​ရိ​ယာ (shooting area) အတြ​င​္း ေ​ဘာ​လံုး​ကို ကိုယ္ခႏ​ၲာ​မည္သ​ည​့္​အစိတ္အ​ပို​င​္းႏွ​င​့္ ထိ​ေ​တြ​႕ႏ​ုိင္သ​ည​္။ (ကစားသမား​၏ လက္ကို တုတ္တံ​၏ အစိတ္အ​ပို​င​္း​အျ​ဖ​စ​္ သတ္မွတ္ထား​ျ​ခ​င​္း​မ​ရွိ​ပါ)။ အျ​ခား​ကစား​သ​မားမ်ား​မွာ တုတ္တံ​၏ ျ​ပ​န​္​႕ေ​သာ​ဘက္ကို​သံုး​ကာ ေ​ဘာ​လံုး​ကစား​သ​ည​္။ ကစား​ပဲ​ြ​အဆံုး​တြ​င​္ ဂိုး​အမ်ား​ဆံုး​ရသ​ည​့္​အသ​င​္း​က အႏ​ိုင္ရ​ရွိ​သ​ည​္။ သြ​င​္း​ဂိုး​တူ​ညီလွ်​င​္ ကစား​ပဲ​ြ​ပံု​စံ​ေ​ပ​ၚ​မူ​တ​ည​္​၍ သေ​ရ​အျ​ဖ​စ​္ေ​သာ​္​လ​ည​္းေ​ကာ​င​္း ေ​ၾ​ကျ​ငာ​သ​ည​္ (သို​႕​မ​ဟု​တ​္) အခ်ိန္ပို/ပင္နယ္တီ​ကစား​သ​ည​္။


Judo  

၁၈။ ဂ်ဴ​ဒို

၁​၈⁠၈​၂ ခုႏ​ွစ္က ဂ်ိ​ကို​ရို ကႏ​ို တီ​ထြင္ခဲ့​သ​ည​့္ ဂ်ဴ​ဒို ကစား​န​ည​္း​မွာ ေ​ခတ္သစ္ကိုယ္ခံ​ပညာ၊ တိုက္ပဲ​ြ​၀​င​္ႏွ​င​့္ အို​လံ​ပစ္အား​ကစား​ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ထင္ရွား​ေ​သာ​အဂၤ​ါ​ရပ္မွာ ျ​ပိ​ဳင္ဘက္ကို ေျ​မေ​ပ​ၚ ကို​င​္ေ​ပါ​က​္ျ​ခ​င​္း (သို​႕) လဲ​ွခ်ျ​ခ​င​္း၊ မ​လႈပ္ရွား​ႏို​င​္ေ​အာ​င​္ျ​ပဳ​လုပ္ရျ​ခ​င​္း (သို​႕​မ​ဟု​တ​္) ျ​ပိ​ဳင္ဘ​က​္ အား​ေလ်ာ့​သြား​ေ​စ​ရ​န​္ ေျ​ချ​ဖ​င​့္ခ်ဳ​ပ​္ျ​ခ​င​္း၊ ေျ​ခ​လက္အ​ဆစ္မ်ား​ကို ခ်ဳပ္ထား​ျ​ခ​င​္း/အသက္ရႈက်​ပ​္ေ​စျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င​့္ ျ​ပိ​ဳင္ဘက္အ​ရႈ​ံးေ​ပး​လာ​ေ​အာ​င​္ ဖိ​အား​ေ​ပး​ျ​ခ​င​္း​စ​သ​ည​္ျ​ဖ​င​့္ ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ရ​သ​ည​့္​အခ်​က​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ေျ​ခ/လ​က​္ျ​ဖ​င​့္ က​န​္ျ​ခ​င​္း၊ တြ​န​္းျ​ခ​င​္း​အျ​ပ​င​္ လက္န​က​္ျ​ဖ​င​့္​ခုခံ​ျ​ခ​င​္း​မွာ​လ​ည​္း ဂ်ဴ​ဒို​ပညာ​၏ အစိတ္အ​ပို​င​္း​တစ္ရ​ပ​္ျ​ဖ​စ​္ေ​သာ​္​လ​ည​္း ၾ​ကိ​ဳ​တင္စီ​စဥ္ထား​သ​ည​့္ ပံု​စံ​ျ​ဖ​င​့္​သာ​ကစား​ႏုိ​င​္ျ​ပီး ဂ်ဴ​ဒို​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ (သို​႕) အလြ​တ​္ေ​လ့က်​င​့္ျ​ခ​င​္းမ်ား​တြ​င​္ ခြ​င​့္​မျ​ပဳ​ပါ။ ဂ်ဴ​ဒို​ကစားသမား​ကို ဂ်ဴ​ဒို​ခ ဟု​ေ​ခ​ၚ​သ​ည​္။


Karate  

၁​၉။ က​ရာ​ေ​တး

Reference : http://www.tulane.edu/~karate/karate.htm

ကရာေတးကစားန​ည​္း​မွာ ဂ်​ပန္ကိုယ္ခံ​ပညာ​ျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး ခုခံ​မႈ​ႏွ​င​့္ တန​္ျ​ပန္တိုက္ခိုက္ရ​သ​ည​့္ ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ လက္သီး​ျ​ဖ​င​့္​ထိုး​ျ​ခ​င​္း၊ က​န​္ျ​ခ​င​္း၊ ဒူး​ျ​ဖ​င​့္​တို​က​္ျ​ခ​င​္း၊ တံ​ေ​တာ​င​္ျ​ဖ​င​့္​တို​က​္ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္ knife-hands၊ spear-hands၊ palm-heel strikes စ​သ​ည​့္ လက္သို​င​္း​ပညာ​ကို သံုး​ျ​ပီး​တိုက္ခိုက္ရျ​ခ​င​္း ျ​ဖစ္သ​ည​္။ အခ်ိ​ဳ​႕​န​ည​္း​စ​နစ္တြ​င​္ လံုး​ေ​ထြး​ျ​ခ​င​္း၊ ကို​င​္ေ​ပါ​က​္ျ​ခ​င​္း၊ အဆစ္မ်ား​ကိုခ်ဳပ္ထား​ျ​ခ​င​္း၊ အခ်က္အခ်ာက်​သ​ည​့္ေ​န​ရာမ်ား​ကို က​န​္ေက်ာ​က​္ျ​ခ​င​္း စ​သည္တို​႕​ကို ထ​ည​့္​သြ​င​္း​သ​င​္​ၾ​ကား​သ​ည​္။ စိတ္ဓါ​တ​္ႏွ​င​့္ ကိုယ္ကာ​ယ​တစ္ခုခ်​င​္း​စီ​၏ အလံုး​စံု​တိုး​တက္မႈ​ကို ရည္ရြ​ယ​္ေ​သာ​္​လ​ည​္း ရိုးရာ​က​ရာ​ေ​တး သင္တ​န​္း​၏ အဓိက​ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ တိုက္ခို​က​္ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္ ကို​ယ​့္​ကို​ကိုယ္ခု​ခံ​ကာ​ကြ​ယ​္ျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ စ​ည​္း​က​မ​္း​ရွိ​မႈ​ႏွ​င​့္ ဇဲ​ြျ​ဖ​င​့္​အား​ထု​တ​္ေ​လ့က်​င​့္​မႈ​တို​႕ ျ​ဖ​င​့္ တိုး​တက္မႈ​ရေ​စ​သ​ည​္။ ယေ​န​႕ေ​ခတ္တြ​င​္ ကိုယ္ကို​တို​င​္​၏ လို​အပ္ခ်က္ကို ျ​ပ​ည​့္​စံု​ေ​စ​ရ​န​္ေ​သာ​္​လ​ည​္းေ​ကာ​င​္း၊ ရိုးရာ​ဓေ​လ့​အရေ​သာ​္ လ​ည​္းေ​ကာ​င​္း၊ မိမိ​ကိုယ္ကို ကာ​ကြယ္ရ​န​္ေ​သာ​္​လ​ည​္းေ​ကာ​င​္း၊ အား​ကစား​အေ​နျ​ဖ​င​့္​လ​ည​္းေ​ကာ​င​္း က​ရာ​ေ​တး​ကို ေ​လ့က်​င​့္​ၾ​က​သ​ည​္။

ရိုးရာ က​ရာ​ေ​တး​ပညာ​မွာ budō ဟု​ေ​ခ​ၚ​သ​ည​့္ မိမိ​ကိုယ္ကို​တိုး​တက္မႈ​အေ​ပ​ၚ အေ​လး​ထား​သ​ည​္။ ေ​ခတ္သ​စ​္ ဂ်​ပန္စ​တိုင္လ္က​ရာ​ေ​တး​သင္တ​န​္း​မွာ ခ်ဳပ္တ​ည​္းျ​ခ​င​္း၊ ေ​ၾ​ကာက္ရြံံ​မႈ​က​င​္းျ​ခ​င​္း၊ စိတ္ထား​ေ​ကာ​င​္းျ​ခ​င​္း၊ ေ​ခါ​င​္းေ​ဆာင္မႈ​အရည္အေ​သြး​စ​သ​ည​့္ အမူ​အက်​င​့္ေ​ကာ​င​္းမ်ား​ႏွ​င​့္ ေ​ပါ​င​္း​စ​ပ​္ျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င​့္ စိတ္ဓါ​တ​္ေ​ရး​ရာ​ပို​င​္းေ​ပ​ၚ အေ​လး​ထား​သ​ည​္။ က​ရာ​ေ​တး​အား​ကစား​မွာ ကာ​ယေ​လ့က်​င​့္ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြေ​ပ​ၚ အေ​လး​ထား​သ​ည​္။ အခ်ိ​ဳ​႕​က​ရာ​ေ​တး န​ည​္း​စ​နစ္တြ​င​္ လက္နက္မွာ အေ​ရး​ၾ​ကီး​ေ​သာ​ေ​လ့က်​င​့္​မႈ​တစ္ရ​ပ​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။


Kenpo  

၂၀။ ကမ္ပို

ရူက်ဳ​အန​္ ကိုယ္ခံ​ပညာ၊ တ​ရုတ္ကု​ိယ္ခံ​ပညာ၊ ဂ်​ပန္ကိုယ္ခံ​ပညာ​လိုက္စား​သူမ်ား​အၾ​ကား ယ​ဥ​္ေက်း​မႈခ်​င​္း ေ​ပါ​င​္း​စပ္ဖ​လွယ္မႈ​ႏွ​င​့္ အျ​ခား​လႊ​မ​္း​မိုး​မႈ အမ်ိ​ဳးမ်ိ​ဳး​တို​႕ေ​ၾ​ကာ​င​့္ ဟာ​၀ိုင္ယီ​တြ​င​္ ေ​ပါက္ဖြါး​လာ​ေ​သာ ေ​ပါ​င​္း​စပ္ကိုယ္ခံ​ပညာ​အတြ​က​္ ကမ္ပို ဟူ​သ​ည​့္ အမည္နာ​မ​မွာ သ​င​့္ေလ်ာ​္ သ​ည​္။ အေ​မ​ရိ​က​န​္ျ​ပ​ည​္ေ​ထာင္စု​တြ​င​္ ကမ္ပို​ကို ကမ္ပို​က​ရာ​ေ​တး​အျ​ဖ​စ​္ ရည္ညႊ​န​္းေျ​ပာ​ဆို​ေ​လ့​ရွိ​သ​ည​္။ အျ​ပ​န​္​႕ႏ​ွ​႕ံ​ဆံုး​န​ည​္း​စ​န​စ​္ မ်ား​မွာ James Mitose ႏွ​င​့္ William Kwai Sun Chow တို​႕​၏ သ​င​္​ၾ​ကား​မႈ​တြ​င​္ အရ​င​္း​ခံ​သ​ည​္။ အေ​မ​ရိ​ကန္အေ​ရွ​႕​က​မ​္း​ရိုး​တန​္း​တြ​င​္ Karazenpo ပူး​တဲ​ြ​တ​ည​္ေ​ထာင္သူ Sonny Gascon ၏ တ​ပ​ည​့္ George Pesare တီ​ထြင္သ​ည​့္ ကမ္ပို အခဲ​ြ​ကို ေ​နာက္ပို​င​္း​တြ​င​္ Fredrick J.Villari က အေ​ျ​ခ​ခံယူ ကာ​ျ​ပန္လ​ည​္ျ​ပင္ဆ​င​္္​သ​ည​္။ Villari ၏​န​ည​္း​စ​နစ္မွာ ေ​ရွာင္လင္ကြန္ဖူး​ႏွ​င​့္ ခ်​င​္း​န ကိုယ္ခံ​ပ​ညာမ်ား​ရွိ လႈပ္ရွား​မႈ​ႏွ​င​့္ သတ္ပုတ္န​ည​္းမ်ား​ကို အေ​မ​ရိ​ကန္ကမ္ပို​န​ည​္း​တြ​င​္ ေ​ပါ​င​္း​စ​ပ​္ျ​မွ​င​့္​တင္ကာ တမူ​ထူး​ျ​ခား​ေ​သာ အေ​မ​ရိ​ကန္ကမ္ပို ဆ​င​့္​ပြါး​န​ည​္း​စ​နစ္ဖန္တီး​ျ​ခ​င​္း ျ​ဖစ္သ​ည​္။

Mitose ႏွ​င​့္ Chow တို​႕ ဖန္တီး​သ​င​္​ၾ​ကား​ေ​ပး​ေ​သာ ကိုယ္ခံ​ပညာ​တြ​င​္ ကဂ်ဳ​ကန္ဘို ပါ​၀​င​္ျ​ပီး ကမ္ပို​မွ​ဆ​င​့္​ပြါး​ယူထား​ေ​သာ​္​လ​ည​္း ကမ္ပို အမည္ကို သံုး​စဲ​ြျ​ခ​င​္း​မျ​ပဳ​ပါ။ ဤ​ကိုယ္ခံ​ပညာ​ကို လက္ဆ​င​့္​က​မ​္းျ​ပ​န​္​႕​ပြား​လာ​ခဲ့​ေ​သာ​္​လ​ည​္း ႏႈ​တ​္ေျ​ပာ​သ​မို​င​္း​ကို အား​လံုး​က လက္ခံ​ထား​ၾ​ကျ​ခ​င​္း မ​ရွိ​ပါ။ James Mitose သ​င​္​ၾ​ကား​ေ​သာ ကမ္ပို န​ည​္း​စ​နစ္တြ​င​္ က​န​္ေက်ာက္ထိုး​ႏွ​က​္ျ​ခ​င​္း၊ ထိ​ခိုက္နာက်င္လြယ္သ​ည​့္ေ​န​ရာမ်ား​ကို ထိုး​ႏွ​က​္ျ​ခ​င​္း၊ အရိုး​အဆ​က​္ ေ​န​ရာမ်ား​ကို ခ်ဳပ္ထား​ျ​ခ​င​္း​စ​သည္တို​႕​ပါ​၀င္သ​ည​္။


Muay  

၂၁။ ေ​မြ

ေ​မြ မွာ မတ္မတ္ရပ္ထိုး​သတ္ခ်ဳပ္ကိုင္ရ​သ​ည​့္​န​ည​္း​လ​မ​္း​ကို အသံုး​ျ​ပဳ​ေ​သာ ထို​င​္း​ကိုယ္ခံ​ပညာ အား​ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ "the art of eight limbs" သ​ည​္ လက္သီး၊ တံ​ေ​တာ​င​္၊ ညိ​ဳ​႕​သက်​ည​္းႏွ​င​့္ ေျ​ခေ​ထာ​က​္ တို​႕​ကို ေ​ပါ​င​္း​စပ္အ​သံုး​ျ​ပဳ​ရ​သျ​ဖ​င​့္ ကာယ​ၾ​ကံ့​ခိုင္မႈက်​င့​္​သားရေ​စျ​ပီး ႏွစ္ကိုယ္ခ်​င​္း ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ထိုး​သတ္မႈမ်ား​ကို လ်​င​္ျ​မန္ထိ​ေ​ရာ​က​္ေ​စ​သ​ည​္။ ၂​၀ ရာ​စု​အခ်ိ​န​္ ေ​မြ​ထို​င​္း​ပညာ​လိုက္စား​သူမ်ား​က အျ​ခား​ကိုယ္ခံ​ပညာ​ထူး​ခ​ၽြန္သူမ်ား​ကို ထိုး​သ​တ​္ႏို​င​္ေ​သာ​အခါ ေ​မြ​ထို​င​္း​ပညာ​မွာ က​မ​ၻာ​အႏ​ွ​႕ံ​သို​႕ ပ်ံ​႕ႏ​ွံ​႕​သြား​သ​ည​္။ ပညာ​ရွင္အ​ဆ​င​့္ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​ကို က​မ​ၻာ့ ေ​မြ​ထို​င​္းေ​ကာင္စီ​က ၾ​ကီး​ၾ​ကပ္သ​ည​္။

ေ​မြ ကိုယ္ခံ​ပညာ​သ​ည​္ စ⁠စ​္ေျ​မျ​ပင္ဆိုင္ရာ တိုက္ခိုက္ထိုး​သတ္မႈ​လ​က​္ေ​တြ​႕​န​ည​္း​စ​န​စ​္ျ​ဖစ္သ​ည​့္​အျ​ပ​င​္ ေဖ်ာ​္ေျ​ဖေ​ရး​အေ​နျ​ဖ​င​့္​ၾ​က​ည​့္​ရႈ​သူမ်ား​၏ ေ​ရွ​႕ေ​မွာက္တြ​င​္ ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္သူခ်​င​္း ထိုး​သတ္ရ​သ​ည​့္ အား​ကစား​လ​ည​္း ျ​ဖစ္လာ​ခဲ့​သ​ည​္။ ေ​မြ ကိုယ္ခံ​ပညာ​သ​ည​္ ဘုရား​ေက်ာ​င​္းမ်ား​တြ​င​္ က်​င​္း​ပေ​လ့​ရွိ​ေ​သာ ပဲ​ြေ​တာ​္မ်ား​ႏွ​င​့္ ေပ်ာ​္​ပဲ​ြ​ရႊင္ပဲ​ြမ်ား​၏ အဓိ​ကက်ေ​သာ အစိတ္အ​ပို​င​္းျ​ဖစ္လာ​ခဲ့​သ​ည​္။ ယ​ခင္က လက္သီး​သက္သက္သာ အသံုး​ျ​ပဳ​ခဲ့​ေ​သာ ကစား​သ​မားမ်ား​သ​ည​္ လက္ဖ်ံႏ​ွ​င​့္ လ​က​္ေ​မာ​င​္း​တို​႕​တြ​င​္ ေလွ်ာ​္​ၾ​ကိ​ဳးမ်ား​ကို စ​ည​္းေႏွာင္လာ​ခဲ့​ၾ​ကျ​ပီး ထို​ကဲ့​သို​႕ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​ကို Muay Khat Chueak ဟု​ေ​ခ​ၚ​သ​ည​္။


Pencak Silat  

၂​၂။ Pencak Silat

Reference : www.ocasia.org

PencakSilat သည္ ရန္လိုမႈ၊ၾ​က​မ​္း​တ​မ​္း​မႈ​မ​ရွိ​ေ​သာ၊ အင္ဒို​နီး​ရွား​ႏွ​င့​္ မေ​လး​က​ၽြ​န​္းမ်ား​မွ ကိုယ္ခံ​ပညာ​တစ္ရ​ပ​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ယေ​န​႔ေ​ခတ္တြ​င​္ PencakSilatis မ်ိ​ဳး​ကဲ​ြေ​ပါ​င​္း ရာခ်ီ​ရိ​ွေ​န​ပါ​သ​ည​္။ Silat သ​ည​္ ခႏ​ၶာ​ကို​ယ​္​၏​သ​ဘာ​၀က်က်​လႈပ္ရွား​မႈ​ကို အသံုး​ျ​ပဳ​ကာ လူ​တ​စ​္​ဦးခ်​င​္း​စီ​၏ ခႏ​ၶာ ဟန္ခ်က္ထိ​န​္း​ညိ​ွိ​မႈ​ႏွ​င​့္ လႈပ္ရွား​မႈ​စ​နစ္ကို တိုး​တ​က​္ေ​စ​သ​ည​္။ အား​ကစား​ႏွ​င​့္ ၾ​ကံ​႕​ခိုင္က်​န​္း​မာ​မႈ၊ ခႏ​ၲာ​သန္စြ​မ​္း​လွ​ပ​မႈ​ႏွ​င​့္ က​မ​ၻာ​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ အနဲ​ငယ္သာ က်န္ရွိ​ေ​တာ့​ေ​သာ ရိုးရာ​ကိုယ္ခံ​ပညာ​တစ္ခု​ကို သင္ယူႏ​ိုင္ခြ​င​့္ သက္သက္အ​တြက္သာ ေ​လ့က်​င့​္ႏိုင္သ​ည​္။ Silat သ​ည​္ သတိ​ရွိ​ျ​ခ​င​္း၊ စ​ည​္း​က​မ​္း​ရွိ​ျ​ခ​င​္း၊ ရိုးသား​ေျ​ဖာ​င့​္​မ​တ​္ျ​ခ​င​္း၊ တာ​ဝန္သိ​စိတ္ရိ​ွျ​ခ​င​္း၊ သ​စ​ၥာ​ရိ​ွျ​ခ​င​္းႏွ​င့​္ ကစား​သ​မားမ်ား​အၾ​ကား​ပူး​ေ​ပါ​င​္းေ​ဆာင္ရြက္တ​တ​္ျ​ခ​င​္း တို​႔​ကို တိုး​ျ​မွ​င​့္​အား​ေ​ကာ​င​္းေ​စ​ပါ​သ​ည​္။ PencakSilat ကို ၂​၀⁠၀​၈ ခုႏ​ွ​စ​္ အာ​ဆီ​ယံ​က​မ​္းေျ​ခ​အား​ကစား​ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲႏ​ွ​င့​္ ၂​၀⁠၀​၉ ခုႏ​ွ​စ​္ အာ​ဆီ​ယံ မိုး​လံု​ေ​လ​လံု အား​ကစား​ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲမ်ား​တြ​င​္ ထ​ည​့္​သြ​င​္း​ခဲ့​သ​ည​္။


Pétanque  

၂​၃။ Pétanque

Pétanque သ​ည​္ boules ပံု​စံ​တစ္မ်ိ​ဳးျ​ဖစ္သ​ည​္။ စ​ထြက္ရ​မ​ည​့္​စ​က​္​၀ို​င​္းေျ​မေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ေျ​ခ​စံု​ရပ္လ်​က​္ ေ​ခါ​င​္း​ပြ​သံ​လံုး​ကို cochonnet (သို​႕) ဂ်က္ဟု​ေ​ခ​ၚ​သ​ည​့္ သစ္သား​ေ​ဘာ​လံုး​ေ​လးမ်ား​အနား နီး​ႏိုင္သမွ် နီး⁠နီး​ေ​ရာက္ရ​န​္ ပစ္ရျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ တစ္ခါ​တစ္ရံ​တြ​င​္ bouchon (သို​႕) le petit . ကစား​သ​မားမ်ား​အလွ​ည​့္က်​ကစား​ႏုိ​င​္ျ​ပီး ေ​ဘာ​လံုး​အား​လံုး​ကုန္သြား​သ​ည​့္​အခါ ပစ္မွ​တ​္ေ​ဘာ​လံုးမ်ား​အနား အနီး​ဆံုး​ေ​ရာ​က​္ေ​အာင္ပ​စ​္ႏုိ​င​္ေ​သာ အသ​င​္း​က အႏ​ိုင္ရ​ရွိ​သ​ည​္။ ပံု​မွန္အား​ျ​ဖ​င​့္ ေျ​မ​မာ (သို​႕) ေက်ာက္စ​ရ​စ​္ေျ​မေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ ကစား​ေ​လ့​ရွိ​ေ​သာ​္​လ​ည​္း ျ​မက္ခ​င​္း၊ သဲ​ေ​သာ​င​္ႏွ​င​့္ အျ​ခား မ်​က​္ႏွာျ​ပင္မ်ား​ေ​ပ​ၚ​တြင္လ​ည​္း ကစား​ႏုိင္သ​ည​္။ အသြင္တူ​ကစား​န​ည​္းမ်ား​မွာ bocce ႏွ​င​့္ bowls ျ​ဖစ္သ​ည​္။


Rowing  

၂​၄။ ေ​လွေ​လွာ​္

ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​အမ်ိ​ဳး​အစား​ႏွ​င​့္ စ​ည​္း​က​မ​္းခ်​က​္ေ​ပ​ၚ​မူ​တ​ည​္​၍ ျ​မစ​္၊ က​န​္၊ ပင္လယ္ထဲ​တြ​င​္ ကစား​သ​မားမ်ား ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ရ​သ​ည​့္ ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ေ​လွာ​္​တက္ကို ေ​ရႏ​ွ​င​့္​ဆ​န​္​႕က်င္ဘက္သို​႕ တြ​န​္း​ကာ​ေ​လွာ​္​ခ​တ​္ျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င​့္ ေ​လွ​ကို ေ​ရွ​႕​သို​႕ေ​ရြ​႕လ်ား​ေ​စျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ န​ည​္း​စ​န​စ​္ေ​လ့​လာ​ရ​န​္ ရည္ရြယ္ခ်​က​္ျ​ဖ​င​့္ အပ​န​္းေျ​ဖ​ယံု​သာ​မက ခႏ​ၲာ​ကိုယ္အ​ရြယ္အ​စား​ႏွ​င​့္ အလံုး​စံု​ၾ​ကံ့​ခိုင္မႈ​အေ​ရး​ပါ​သ​ည​့္ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​အေ​နျ​ဖ​င​့္​ပါ ကစား​ႏိုင္သ​ည​္။ ေ​ရွ​႕​အက်​ဆံုး​ေ​သာ အို​လံ​ပစ္အား​ကစား​န​ည​္းမ်ား​အနက္မွ တစ္ခု​ျ​ဖစ္သ​ည​္။

ေ​လွာ​္​ခတ္စဥ္တြ​င​္ ကစားသမား​မွာ ပဲ့​ပို​င​္း​သို​႕မ်​က​္ႏွာ​မူလ်​က​္ ေ​လွ​ထဲ​တြ​င​္ ထိုင္ကာ ေ​လွာ​္​တက္ကို​သံုး​ျ​ပီး ေ​လွ​ကို ေ​ရွ​႕​သို​႕ေ​ရာ​က​္ေ​အာ​င​္ ေ​လွာ​္​ခတ္ရ ျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ တူး​ေျ​မာ​င​္း၊ ျ​မစ​္၊ က​န​္၊ ပင္လ​ယ​္ႏွ​င​့္ ေ​ရျ​ပင္က်ယ္တြ​င​္ ေ​လွာ​္​ခ​တ​္ႏိုင္သ​ည​္။ ဗဟို​ဟန္ခ်က္အား​ေ​ကာ​င​္းျ​ခ​င​္း၊ ခြန္အား​ႏွ​င​့္ ႏွ​လံုး​ၾ​ကံ့​ခို​္င္မႈ ရွိ​ရ​န​္ လို​အပ္သ​ည​္။

ေ​လွာ​္​ခတ္မႈ​ပံု​စံႏ​ွ​င​့္ အသံုး​ျ​ပဳ​သ​ည​့္ ပ​စ​ၥ​ည​္း​ကိ​ရိ​ယာမ်ား​မွာ က​မ​ၻာ​တ​၀ွ​မ​္း​တြ​င​္ ကိုက္ညီ​မႈ​ရွိ​ေ​သာ​္​လ​ည​္း ျ​ပိ​ဳင္ပြဲ​ပံု​စံ​အမ်ိ​ဳးမ်ိ​ဳး​ရွိ​သ​ည​္။ ၾ​ကံ့​ခိုင္မႈ​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ၊ စံခ်ိန္မွ​တ​္ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ၊ stake racing၊ bumps racing ႏွ​င​့္ အို​လံ​ပစ္က​စား​ပဲ​ြမ်ား​တြ​င​္ သံုး​ေ​သာ ေ​ဘးခ်​င​္း​ကပ္ပံု​စံမ်ား​လ​ည​္း ပါ​၀င္သ​ည​္။ ကစား​န​ည​္း​၏ သ​မို​င​္းေ​ၾ​ကာ​င​္း​ရွည္လ်ား​မႈ၊ က​မ​ၻာ့​ေ​န​ရာ​ေ​ဒသ​အသီး​သီး​တြ​င​္ ျ​ဖစ္ထြ​န​္း​တိုး​တက္လာ​မႈ၊ ေ​ဒ​သႏ​ၲ​ရ​လို​အပ္ခ်က္မ်ား​ႏွ​င​့္ က​န​္​႕​သတ္ခ်က္မ်ား​၏ ရ​လဒ္အျ​ဖ​စ​္ ပံု​စံ​အမ်ို​ဳးမ်ိ​ဳး ျ​ဖ​စ​္ေ​ပ​ၚ​လာ​ခဲ့​သ​ည​္။


Sailing  

၂​၅။ ရြက္လႊ​င​့္

ရြက္လႊ​င့​္ျ​ခ​င​္း​သ​ည​္ ႀ​ကီး​မား​ေ​သာ သေ​ဘၤ​ာ​ကိုယ္ထ​ည​္ႏွ​င​့္ ၄​င​္း​၏​လႈပ္ရွား​မႈ​ကို ရြ​က​္ေ​လွ​၏ တြ​န​္း​အား​ျ​ဖ​င​့္ ထိ​န​္းခ်ဳ​ပ​္ျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ေ​ရေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ ရြ​က​္ေ​လွ​လႈပ္ရွား​ႏို​င​္ေ​စ​ရ​န​္ႏွ​င့​္ ၎​၏ ျ​မန​္ႏႈ​န​္းႏွ​င့​္ ဦး​တည္ရာ လ​မ​္းေ​ၾ​ကာ​င​္း​တို​႔​ကို ေျ​ပာ​င​္းေ​ပး​ႏိုင္ရ​န​္ အတြ​က​္ သေ​ဘၤ​ာ​သား​သ​ည​္ သေ​ဘာၤ​ႀ​ကိ​ဳးမ်ား၊ ဘီးမ်ား​ႏွ​င့​္ တစ္ခါ​တစ္ရံ သေ​ဘၤ​ာ​ကိုယ္ထ​ည​္ေ​ဘာင္တို​႔​အား ေျ​ပာ​င​္းေ​ရႊ​႕ ေ​ပး​ျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င့​္ သေ​ဘၤ​ာ​ရြ​က​္ေ​ပ​ၚ​ရိ​ွ ေ​လ​တို​က​္ႏႈ​န​္း​အား စီမံ​ကိုယ္တြယ္ပါ​သ​ည​္။ က​ၽြ​မ​္းက်င္မႈ​စြ​မ​္း​ရည္ရ​ရွိ​ရ​န​္ ေ​လႏ​ွ​င့​္ ပင္လယ္သ​ဘာ၀​အျ​ပ​င​္ ရြ​က​္ေ​လွႏ​ွ​င​့္​သက္ဆိုင္သ​ည​့္​ဗ​ဟု​သု​တမ်ား​အျ​ပ​င​္ ေ​ဘး​ပတ္ဝ​န​္းက်​င​္​၏ သေ​ဘာ​သဘာ၀ တို​႕​ကို​ပါ တတ္သိ​နား​လည္ရ​မ​ည​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ႏိုင္ငံ​ေ​တာ​္ေ​တာ​္မ်ားမ်ား​တြ​င​္ ရႊက္လႊ​င့​္ျ​ခ​င​္း​ကို အား​ကစား​အေ​နျ​ဖ​င​့္​သာ​မက အပ​န​္းေျ​ဖ​န​ည​္း​အေ​န​အျ​ဖစ္ပါ ေ​ဆာင္ရြ​က​္​ၾ​က​သ​ည​္။

ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲ​အမ်ိ​ဳး​အစားမ်ား​စြာ​ရိ​ွ​ၿ​ပီး ႀ​ကီး​မား​ေ​သာ ရြ​က​္ေ​လွ​ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲ​မွ စား​ေ​တာ​္ေ​လွ ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲ​အထိ အသံုး​ျ​ပဳ​ၾ​ကေ​သာ ရြ​က​္ေ​လွ​အမ်ိ​ဳးမ်ိ​ဳး​လ​ည​္း​ရွိ​သ​ည​္။ ေ​လွ​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြမ်ား​ကို အကာ​အကြယ္ရွိ​ေ​သာ ေ​ရျ​ပ​င​္ေ​ပ​ၚ​ရွိ ေ​ဗာ​္​ယာမ်ား​ပတ္ပတ္လ​ည​္ (သို​႕) ေ​ရျ​ပင္အ​မွတ္အ​သားမ်ား တ​၀ိုက္တြ​င​္ ျ​ပဳ​လု​ပ​္ျ​ပီး က​မ​္း​လြ​န​္ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြမ်ား​ကို ေ​ရျ​ပင္က်ယ္တြ​င​္ က်​င​္း​ပ​ၾ​က​သ​ည​္။ ရာ​ဘာ​ေ​လွ​င​ယ​္၊ ႏွစ္စ​င​္း​တဲ​ြ​ရွ​ပ​္ေျ​ပး​ေ​ရ​ယာ​ဥ​္၊ ရြက္လႊ​င​့္​ရန္ဒီ​ဇို​င​္း​ထုတ္ထား​ေ​သာ ေ​လွမ်ား၊ ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲ​ဝင္ရ​န​္ သီး​သန​္​႔ျ​ပဳ​လုပ္ထား​ေ​သာ ေ​လွမ်ား​စ​သည္တို​႕​ကို ေ​လွ​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​အတြ​က​္ အသံုး​ျ​ပဳ​ၾ​က​ပါ​သ​ည​္။ ရြက္လႊ​င​့္ျ​ပိ​ဳင္ပြဲ​၏ စ​ည​္း​က​မ​္းမ်ား​ကို Yatch ေ​လွ​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ၊ ရြက္တို​က​္ျ​ခ​င​္း၊ ေ​လ​ဟုန္စီး​ျ​ခ​င​္း၊ သ​ရု​ပ​္ျ​ပေ​လွ​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ၊ စား​ေ​တာ​္ေ​လွ​ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြႏွ​င​့္ ေ​လ​အားယူ​၍ ေ​လွ​တစ္စ​င​္း​ထက္ပို​ျ​ပီး​ျ​ပိ​ဳင္သ​ည​့္​ပဲ​ြမ်ား​တြ​င​္ သံုး​သ​ည​္။


Sepak Takraw  

၂​၆။ Sepak Takraw

Reference : www.sepaktakraw.org

မေလးစကားျဖစ​္ေ​သာ “Sepak” ( က​န​္ျ​ခ​င​္း သို​႕ ထိုး​ျ​ခ​င​္း) ႏွ​င​့္ ထို​င​္း​စကား​ျ​ဖ​စ​္ေ​သာ “Takraw” (ၾ​ကိ​မ​္ေ​ဘာ​လံုး) တို​႕ ေ​ပါ​င​္း​စပ္ရာ​မွ အား​ကစား​န​ည​္း အမ​ည​္ ေ​ပ​ၚေ​ပါက္လာ​ခဲ့​သ​ည​္။ အာ​ရွ​၏ အေ​ကာ​င​္း​ဆံုး​ထိ​န​္း​သိ​မ​္း​ထား​ရွိ​ေ​သာ​လိ​ွ်ဳ​႕​၀ွက္ခ်က္တစ္ရ​ပ​္ျ​ဖစ္ခဲ့​သ​ည​္။ Sepak Takraw ကို ေ​ဘာ​လီ​ေ​ဘာ၊ ေ​ဘာ​္​လံုး၊ ကိုယ္ခံ​ပ​ညာႏ​ွ​င​့္ ကာ​ယေ​လ့က်​င​့္​ခ​န​္း​တို​႕ေ​ပါ​င​္း​စပ္ထား​သ​ည​့္ ပံု​စံ​ေ​ဖာ​္ျ​ပေ​လ့​ရွိ​ၾ​ကေ​သာ​္​လ​ည​္း အမွန္တ​ကယ္အား​ျ​ဖ​င​့္ အျ​ခား အား​ကစား​န​ည​္းမ်ား​ႏွ​င​့္ မ​တူ​ကဲ​ြျ​ပား​သ​ည​့္ ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ က​မ​ၻာ​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ အခက္အ​ခဲ​ဆံုး​အား​ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ တံု​႕ျ​ပန္မႈ​ေ​ပါ့​ပါး​ျ​ခ​င​္း၊ တိက်​သ​ည​့္​ထိ​န​္းခ်ဳပ္မႈ၊ ေ​ၾ​ကာက္ရြ​႕ံ​မႈ​က​င​္းျ​ခ​င​္း၊ ကန္ထြ​က​္ႏိုင္မႈ​အား စ​သည္တို​႕ လို​အပ္သျ​ဖ​င​့္ Sepak Takraw သ​ည​္ အၾ​ကိတ္အ​န​ယ​္ ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ရ​သ​ည​့္ အား​ကစား​လႈပ္ရွား​မႈ​ျ​ဖစ္သ​ည​္။

ၾ​က⁠က​္ေ​တာင္ကြ​င​္းႏွ​င​့္ အရြယ္အ​စား​တူ ကြ​င​္းေျ​မေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ အလယ္မွ ပို​က​္ျ​ခားလ်​က​္ ကစား​ရျ​ပီး အေ​ျ​ခ​ခံ​စ​ည​္းမ်​ဥ​္း​မွာ ရိုး​ရွ​င​္း​ပါ​သ​ည​္။ ေ​ဘာ​လံုး​ကို ျ​ပိ​ဳင္ဘ​က​္​၏ ကြ​င​္း​ဘ​က​္ျ​ခ​မ​္း​သို​႕ ေ​ရာ​က​္ေ​အာ​င​္ႏွ​င​့္ ျ​ပန္မ​ပို​႕ႏ​ုိ​င​္ေ​အာ​င​္ ပိုက္ကို​ေက်ာ​္​၍ ေ​ပး​ပို​႕​ရျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ ေျ​ခေ​ထာ​က​္၊ ေ​ခါ​င​္းႏွ​င​့္ ကိုယ္အေ​ပ​ၚ​ပို​င​္း​ရွိ မည္သ​ည​့္​အစိတ္အ​ပို​င​္းႏွ​င​့္ မ​ဆို ေ​ဘာ​လံုး​ထိ​န​္းႏို​င​္ေ​သာ​္​လ​ည​္း လ​က​္ႏွ​င​့္ လ​က​္ေ​မာ​င​္းမ်ား​ကို အသံုး​မျ​ပဳ​ရ​ပါ။


Shooting  

၂​၇။ ေ​သ​နတ္ပ​စ​္

ပစ္ခ​တ​္ျ​ခ​င​္း​တြ​င​္ ေ​သ​နတ္ပ​စ​္ျ​ခ​င​္း (သို​႔) အျ​ခား​ေ​သာ လက္နက္မ်ား ျ​ဖစ္သ​ည​့္ ေ​လး​ျ​မား စ​သည္တို​႔​ပါ​ဝင္ပါ​သ​ည​္။ အေ​ျ​မာက္ပ​စ​္ျ​ခ​င​္း၊ ဒံုးပ်ံ ႏွ​င့​္ ဒံုးက်ည္ပ​စ​္ျ​ခ​င​္း​တို​႔​ကို​ပင္လွ်​င​္ ပစ္ခ​တ​္ျ​ခ​င​္း​ဟု ေ​ခ​ၚ​ဆိုႏ​ိုင္ပါ​သ​ည​္။ ပစ္ခ​တ​္ျ​ခ​င​္း​ကို​အထူး​တ​လ​ည​္ေ​လ့က်​င​့္​ထား​သူ​ကို marksman လ​က​္ေျ​ဖာ​င့​္​သူ ဟု​ေ​ခ​ၚ​ၿ​ပီး ေ​သ​နတ္ပ​စ​္ျ​ခ​င​္း​ကို ေ​သ​နတ္ပစ္ကြ​င​္း (သို​႔) အမဲ​လိုက္ကြ​င​္း၊ ေ​သ​နတ္ပစ္အား​ကစား​ကြ​င​္းႏွ​င့​္ စ⁠စ​္ေျ​မျ​ပင္တို​႕​တြ​င​္ ျ​ပဳ​လုပ္သ​ည​္။ လ​က​္ေျ​ဖာ​င​့္​သူမ်ား​မွ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ရ​န​္ စိတ္ကူး​ရ​ရွိ​လာ​သ​ည​့္​အတြ​က​္ ၁​၉ ရာ​စုႏ​ွ​စ​္ေ​လာက္က​စ​၍ ႏိုင္ငံမ်ား​စြာ​တို​႕​၌ ရိုင္ဖယ္က​လပ္ကို စ​တင္ဖြဲ​႕​စ​ည​္း​ခဲ့​ၾ​က​သ​ည​္။ မ​ၾ​ကာ​ေ​သး​မီ​က​ပ​င​္ ၁​၉​၈​၆ ခုႏ​ွ​စ​္ ေႏြ​ရာသီ​အို​လံ​ပ​စ​္ အား​ကစား​ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲ၊ ၁​၉​၈​၇ က​မ​ၻာ့​တံ​ခြန္စို​က​္​ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲ​တို​႔ အပါ​အ၀​င​္ ႏိုင္ငံ​တကာ​ေ​သ​နတ္ပ​စ​္​ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲမ်ား ေ​ပ​ၚေ​ပါက္လာ​ခဲ့​သ​ည​္။ ႏိုင္ငံ​တြ​င​္းႏွ​င့​္ ႏိုင္ငံ​တကာ​ေ​သ​နတ္ပစ္အား​ကစား​ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲ မ်ား​စြာ​အား မ​သက္ဆိုင္သ​ည​့္ အဖြဲ​႕​အစ​ည​္းမ်ား​မွ ကိုင္တြယ္စီ​မံ​မႈမ်ား​ရွိ​ေ​သာ​္​လ​ည​္း ရိုင္ဖ​ယ​္ေ​သ​နတ္ပ​စ​္၊ ပ​စ​ၥ​တို​ေ​သ​နတ္ပ​စ​္၊ ေျ​ပာ​င​္းေခ်ာ​ေ​သ​နတ္ပ​စ​္ႏွ​င​့္ လႈပ္ရွား​ေ​နေသာ ပစ္မွတ္ကို ပစ္ခ​တ​္ျ​ခ​င​္း​စ​သ​ည​့္ အို​လံ​ပ​စ​္ႏွ​င့​္ အို​လံ​ပစ္မ​ဟု​တ​္ေ​သာ ေ​သ​နတ္ပ​စ​္ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြမ်ား​အား ႏိုင္ငံ​တကာ​ေ​သ​နတ္ပစ္အား​ကစား​အဖြ​႕ဲခ်ဳပ္က စီမံ​အုပ္ခ်ဳ​ပ​္ေ​န​ဆဲ​ျ​ဖစ္သ​ည​္။


Table Tennis  

၂​၈။ စား​ပြဲ​တ​င​္ တ​င​္း​န​စ​္

ပ​င​္ေ​ပါင္ဟု လူ​သိမ်ား​ေ​သာ စား​ပြဲ​တင္တ​င​္း​နစ္တြ​င​္ ကစားသမား ႏွ​စ​္​ဦး (သို​႔) ေ​လး​ဦး​ပါ​ဝ​င​္​ၿ​ပီး စား​ပြဲ​တင္တ​င​္း​နစ္ရိုက္တံ​ကို​အသံုး​ျ​ပဳ​ကာ အေ​လးခ်ိ​န​္ေ​ပါ့​ေ​သာ ေ​ဘာ​လံုး​အား အျ​ပန္အ​လွ​န​္ေ​ပး​ပို​႕​ကစား​ရျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ အလယ္တြ​င​္ ပို​က​္ျ​ဖ​င့​္ ပို​င​္းျ​ခား​ထား​ေ​သာ စား​ပြဲ​ခံု​မာ​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ ကစား​ရသ​ည​္။ စေ​ပး​ရိုက္ခ်က္မွ​လဲ​ြ​၍ ကစား​သ​မားမ်ား​မွာ မိမိ​ဘက္သို​႕ ေ​ရာက္ရွိ​လာ​ေ​သာ​ေ​ဘာ​လံုး​ကို စား​ပဲ​ြ​ခံု​ေ​ပ​ၚ တစ္ခ်က္သာ​ေ​ထာ​က​္ေ​စ​၍ ျ​ပန္ရိုက္ရ​မ​ည​္ျ​ဖစ္ကာ ထို​မွ​သာ အျ​ခား​တစ္ဘက္သို​႕ ေ​ဘာ​လံုး​ေ​ရာက္မ​ည​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ စ​ည​္း​က​မ​္းခ်​က​္ႏွ​င​့္​အညီ ေ​ဘာ​လံုး​ျ​ပန္မ​ပို​႕ႏ​ိုင္ပါ​က အမွ​တ​္ တြက္မ​ည​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ကစား​ရာ​တြ​င​္ လ်​င​္ျ​မန​္​ၿ​ပီး သြက္လ​က​္ေ​သာ တုံ​႕ျ​ပန္မႈ​ရိ​ွ​ရ​ပါ​မ​ည​္။

ေ​ဘာ​လံုး​လ​ည​္ေ​နလွ်​င​္ လား​ရာ​ကို ေျ​ပာ​င​္း​လဲ​ေ​စႏ​ို​င​္ျ​ပီး ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ဘ​က​္ေ​ရြးခ်ယ္ပိုင္ခြ​င​့္ က​န​္​႕​သတ္လိုက္သ​ည​့္​အတြ​က​္ ေ​ဘာ​လံုး​ေ​ပး​သူ​အတြ​က​္ အခြ​င​့္​အေ​၇း​ရေ​စ​သ​ည​္။ ေ​ဘာ​လံုး​လ​ည​္ေ​အာ​င​္ျ​ပု​လု​ပ​္ႏိုင္လွ်​င​္ အမွတ္ရႏ​ို​င​္ေျ​ခမ်ား​သ​ည​္။


Taekwondo  

၂​၉။ တိုက္ကြမ္ဒို

Reference : www.wtf.org

တိုက္ကြမ္ဒိုသည္ စနစ္အက်ဆံုး၊ သိ​ပ​ၸံ​န​ည​္းက် ကို​ရီး​ယား ရိုးရာ​ကိုယ္ခံ​ပညာ​ျ​ဖ​စ​္​ၿ​ပီး ခႏ​ၶာ​တိုက္ခိုက္မႈ စြ​မ​္း​ရည္သက္သက္ထ​က​္ သာ​လြ​န​္ေ​အာ​င​္ သ​င​္ေ​ပး​ပါ​သ​ည​္။ ခႏ​ၶာ​ကို​ယ​္ႏွ​င့​္ စိတ္ဓါတ္ကို ေ​လ့က်​င့​္ေ​ပး​ျ​ခ​င​္း​အား​ျ​ဖ​င့​္ က​ၽြႏ​ု္ပ္တို​႔​၏ စိ​တ​္​၀ိ​ညာ​ဥ​္ႏွ​င့​္ အသက္ခႏ​ၲာ​ကို ျ​မွ​င​့္​တ​င​္ႏိုင္သ​ည​့္ န​ည​္း​လ​မ​္း​ကို ျ​ပသ​သ​ည​္။ ယေ​န​႔ေ​ခတ္တြ​င​္ တိုက္ကြမ္ဒို​အား​ကစား​သ​ည​္ ႏိုင္ငံ​တကာ​အဆ​င​့္​ဂုဏ္သိ​က​ၡာ​ရွိ​ေ​သာ အား​ကစား​တစ္ရ​ပ​္ျ​ဖစ္လာ​ခဲ့​ျ​ပီး အို​လံ​ပစ္အား​ကစား​ပြဲမ်ား​ထဲ​တြင္ပါ​၀​င​္ေ​သာ ကမာ​ၻ​႕​အား​ကစား​န​ည​္း​တစ္ရ​ပ​္ ျ​ဖစ္သ​ည​္။

အျ​မ​င​့္​ကန္ခ်​က​္ႏွ​င့​္ လက္လ်​င​္ျ​မန္မႈ​တို​႕ေ​ၾ​ကာ​င​့္ တိုက္ကြမ္ဒို​သ​ည​္ က​ရာ​ေ​တး​ကဲ့​သို​႕ အျ​ခား​နာမ​ည​္​ႀ​ကီး​ကိုယ္ခံ​ပ​ညာႏ​ွ​င​့္ တိုက္ပဲ​ြ​၀င္ပ​ညာမ်ား​ႏွ​င့​္ မ​တူ တမူ​ထူး​ျ​ခား​သ​ည​္။ ကိုယ္ခံ​ပညာ​တြ​င​္ ေျ​ခေ​ထာက္သ​ည​္ အရွ​ည​္္​ဆံုး​ႏွ​င​့္ အသန္ဆံုး အဂၤ​ါ​အစိတ္အ​ပို​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​့္​အေလ်ာ​က​္ ခု​ခံႏ​ိုင္မႈ ျ​ပန္လည္မျ​ပဳႏ​ိုင္သ​ည​့္ အား​ပါ​ေ​သာ​ထိုး​ႏွက္ခ်က္ကို ကန္ခ်က္က​သာ ျ​ပဳ​လု​ပ​္ႏိုင္စြ​မ​္း​ရွိ​သည္ဟု ကမာ​ၻ​႕​တိုက္ကြမ္ဒို​အဖြ​႕ဲခ်ဳ​ပ​္ the World Taekwondo Federation (WTF) က ယံု​ၾ​ကည္သ​ည​္။


Traditional Boat Race  

၃​၀။ ရိုးရာ​ေလွေလွာ္ပြဲ

Reference : www.myanmar.cm

ျမန္မာႏိုင္ငံ​သ​ည​္ ပထဝီ​ဝင္အေ​န​အထား​အရ မ်ား​စြာ​ေ​သာ ျ​မစ္မ်ား ႏွ​င့​္ ေခ်ာ​င​္းမ်ား ျ​ပ​ည​့္​စံု​ေ​သာ​ေ​ၾ​ကာ​င့​္ ေ​လွ​ကို လြန္ခဲ့​ေ​သာ ႏွ​စ​္ေ​ပါ​င​္းမ်ား​စြာ က​တ​ည​္း​က​ပ​င​္ အသံုး​ျ​ပဳ​ခဲ့​ၾ​က​ပါ​သ​ည​္။ ေ​ရွး​ျ​မန္မာ​ဘု​ရင္မ်ား​လက္ထက္က​ပ​င​္ စစ္ပြဲႏ​ွ​င့​္ အခ​မ​္း​အနားမ်ား​၌ သေ​ဘၤ​ာႏွ​င့​္ ေ​လွ​အေ​ျ​မာက္အမ်ား​ကို ဘု​ရ​င​့္​တပ္မေ​တာ​္​က အသံုး​ျ​ပဳ​ေ​လ့​ရိ​ွ​သ​ည​္။ ရာသီ​ဥ​တုႏ​ွ​င့​္ ျ​မစ​္ေ​ၾ​ကာ​င​္း​သာခ်ိ​န​္ စက္တင္ဘာ​လ​ဝ​န​္းက်င္တြ​င​္ က်​င​္း​ပေ​လ့​ရိ​ွေ​သာ ေ​လွ​ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲမ်ား​ကို ဧက​ရာဇ္ဘု​ရင္မ်ား​က​ပင္လွ်​င​္ က​မက​ထျ​ပဳ​လု​ပ​္​ၾ​က​ၿ​ပီး ထို​ဓေ​လ့​အား ႏွ​စ​္ေ​ပါ​င​္းမ်ား​စြာ လက္ဆ​င့​္​က​မ​္း ထိ​န​္း​သိ​မ​္း​လာ​ခ့ဲ​ပါ​သ​ည​္။

ေ​လွ​ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲမ်ား​တြ​င​္ မ်ား​ေ​သာ​အား​ျ​ဖ​င့​္ ေ​လွ​တစ္စီး​စီ​တြ​င​္ သတ္မွတ္ထား​ေ​သာ ေ​လွ​ထိုး​သ​မားမ်ား ပါ​သ​ည့​္ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြေ​လွႏ​ွစ္စီး ယွ​ဥ​္​ၿ​ပိ​ဳ​င​္ေ​လ့​ရိ​ွ​သ​ည​္။ ေ​လွ​ထိုး​သမား​တ​စ​္​ဦး​စီ​သ​ည​္ ပ​န​္း​တို​င​္ေ​ရာက္သည္အ​ထိ ျ​မစ​္ေ​ၾ​ကာ​င​္း (သို​႔) ကန္တ​စ​္ေလွ်ာက္တြ​င​္ ေ​လွေ​လွာ​္​ခတ္ရ​န​္ ေ​လွာ​္​တက္တစ္ခု​စီ အသံုး​ျ​ပဳ​ၾ​က​သ​ည​္။ ေ​အာ​င​္ႏိုင္သူ​ျ​ဖ​စ​္ေ​စ​ရ​န​္ ပ​န​္း​တိုင္ရိ​ွ ပ​န​္း​စ​ည​္း​ကို ေ​လွ​ထိုး​သမား​တ​စ​္​ဦး​က ေ​လွ​ဦး​တြ​င​္ ထို​င​္​၍ လွ​မ​္း​ယူ​ရ​မ​ည​္ျ​ဖစ္သ​ည​္။


Volleyball  

၃​၁။ ေ​ဘာ​လီ​ေ​ဘာ

ေ​ဘာ​လီ​ေ​ဘာ​သ​ည​္ အဖြ​႕ဲ​လိုက္အား​ကစား​ျ​ဖ​စ​္​ၿ​ပီး ကစား​သူ ေျ​ခာ​က​္ေ​ယာက္ပါ​ဝ​င​္ေ​သာ အဖြဲ​႕ႏ​ွစ္ဖြဲ​႕​က ပိုက္ကြန္တစ္ဖက္စီ​တြ​င​္ ေ​န​ရာ​ယူ ကစား​ရေ​သာ အား​ကစား​ျ​ဖစ္ပါ​သ​ည​္။ အသ​င​္း​တစ္သ​င​္း​စီ​သ​ည​္ တစ္ဖက္အ​သ​င​္း စ​ည​္း​ဝို​င​္းေျ​မေ​ပ​ၚ သို​႔ ေ​ဘာ​လံုး​ထိ​ေ​အာ​င​္ သတ္မွတ္ထား​သာ စ​ည​္းမ်​ဥ​္းမ်ား​အတို​င​္း ျ​ပဳ​လု​ပ​္ျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င့​္ အမွတ္ရေ​အာ​င​္ ႀ​ကိ​ဳး​စား​ရသ​ည​္။ ဤ​အား​ကစား​သ​ည​္ ၁​၉​၆​၄ ခုႏ​ွစ္က​တ​ည​္း​က ေႏြ​ရာသီ​အို​လံ​ပ​စ​္ အား​ကစား​ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲ​၏ တရား​ဝင္က​စား​န​ည​္း​အျ​ဖ​စ​္ ပါ​ဝင္ခဲ့​သ​ည​္။

စ​ည​္း​က​မ​္း​အျ​ပ​ည့​္​အစံု​မွာ အလြန္က်​ယ​္ျ​ပ​န​္​႔ေ​သာ​္​လ​ည​္း အလြယ္ရွ​င​္းျ​ပ​ရလွ်​င​္ အသ​င​္း​တစ္သ​င​္း​မွ ကစားသမား​တ​စ​္ေ​ယာက္သ​ည​္ ကြ​င​္း​အနား​သတ္စ​ည​္း​အေ​နာက္မွေ​န​၍ (ေ​ဘာ​လံုး​ကို​ေျ​မွာ​က​္ျ​ပီး လ​က​္/လ​က​္ေ​မာ​င​္းျ​ဖ​င​့္ ရိုက္ကာ) ေ​ဘာ​လံုး​စေ​ပး​ျ​ခ​င​္းျ​ဖ​င​့္ ပိုက္ကို​ေက်ာ​္​လြ​န​္ျ​ပီး အျ​ခား​အသ​င​္း​စ​ည​္း​ဝို​င​္း​အတြ​င​္း​သို​႔ ေ​ရာက္ရွိ​ေ​အာ​င​္ ကစား​ရသ​ည​္။ ေ​ဘာ​လံုး​ရေ​သာ​အသ​င​္း​က ၎​တို​႔​စ​ည​္း​ဝို​င​္း​အတြ​င​္း ေ​ဘာ​လံုး​ေျ​မ​မက်ေ​စ​ရ​န​္ ဂရု​စိုက္ရ​ပါ​မ​ည​္။ အသ​င​္း​တစ္သ​င​္း​အေ​နျ​ဖ​င့​္ ေ​ဘာ​လံုး​အား (၃) ႀ​ကိမ္အ​ထိ ထိ​ခြ​င့​္​ရိ​ွေ​သာ​္​လ​ည​္း ကစားသမား​တ​စ​္​ဦး​မွ ႏွ​စ​္​ႀ​ကိမ္ဆက္တို​က​္ ထိ​ခြ​င​့္​မ​ရိ​ွ​ပါ။ ပံု​မွန္အား​ျ​ဖ​င့​္ ေ​ဘာ​လံုး​ေျ​မ​မက်ေ​စ​ရ​န​္ စေ​ပး​သ​ည​့္​အသ​င​္း​မွ ကာ​ကြယ္မႈ​မျ​ပဳႏ​ိုင္သ​ည​့္​န​ည​္းမ်ိ​ဳးျ​ဖ​င​့္ ေ​ဘာ​လံုး​ကို ျ​ပ​န​္ေ​ပး​ႏုိ​င​္ေ​အာ​င​္ ၾ​ကိ​ဳး​စား​ရသ​ည​့္ တိုက္စစ္က​စား​န​ည​္းမ်ိ​ဳး​အတြ​က​္ ပထမ​ဆံုး (၂) ခ်က္ကို သံုး​ပါ​သ​ည​္။

မ်ား​ေ​သာ​အား​ျ​ဖ​င့​္ ေ​ဘာ​လံုး​ကို လ​က​္ (သို​႔) လ​က​္ေ​မာ​င​္း​တို​႔ျ​ဖ​င့​္ ကစား​ေ​လ့​ရိ​ွေ​သာ​္​လ​ည​္း ခႏ​ၶာ​ကိုယ္မည္သ​ည​့္ေ​န​ရာ​ျ​ဖ​င​့္​မ​ဆို ရိုက္ခြ​င​့္ (သို​႕) တစ္ခ​ဏ ပုတ္ထုတ္ခြ​င​့္ တရား​၀င္ရွိ​သ​ည​္။ ေ​ဘာ​လီ​ေ​ဘာ ကစား​ရာ​တြ​င​္ ခု​တ​္ျ​ခ​င​္း၊ ပိတ္ဆို​႔ျ​ခ​င​္း၊ (၄​င​္း​ကစား​ကြက္မ်ား​ကို ပိုက္စ​ည​္း​၏​အေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ ျ​ပဳ​လုပ္ရ​သ​ည​္ျ​ဖစ္ရာ အျ​မ​င​့္​ခုန္စြ​မ​္း​ရည္ကို ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​တြ​င​္ အေ​လး​ေ​ပး​သ​ည​္) လက္ဆ​င့​္​က​မ​္းေ​ပး​ျ​ခ​င​္း ႏွ​င့​္ တိုက္စ​စ​္ႏွ​င့​္ ခံ​စ⁠စ​္ေ​န​ရာ​တို​႔​တြ​င​္ ကစား​ရ​မ​ည့​္ အထူး​ေ​န​ရာခ်​ထား​ျ​ခ​င​္း စ​သ​ည​္ျ​ဖ​င့​္ န​ည​္း​လ​မ​္း​အမ်ိ​ဳးမ်ိ​ဳး ပါ​ဝင္ပါ​သ​ည​္။


Vovinam  

၃​၂။ ဗို​ဗီ​န​မ​္

ဗို​ဗီ​နမ္သ​ည​္ ဗီ​ယက္န​မ​္ ကိုယ္ခံ​ပညာ​တစ္ရ​ပ​္ျ​ဖစ္ပါ​သ​ည​္။ ဗို​ဗီ​နမ္ကို လက္န​က​္ (သု​ိ​႔) လက္နက္မဲ့ ကစား​ႏိုင္သ​ည​္။ ေပ်ာ့​ေပ်ာ​င​္း​မႈ​ႏွ​င​့္ မာ​ေက်ာ​မႈ​သေ​ဘာ​တရား​ေ​ပ​ၚ​တြ​င​္ အေ​ျ​ခ​ခံ​သ​ည​္။ ကိုယ္ခႏ​ၶာ​ကို​သာ​မက စိတ္ကို​ပါ ေ​လ့က်​င့​္ေ​ပး​ေ​သာ ကစား​န​ည​္းျ​ဖစ္ပါ​သ​ည​္။ ၎​သ​ည​္ ၿ​ပိ​ဳင္ဘ​က​္​၏ အား​ႏွ​င​့္​တု​႔ံ​ျ​ပန္မႈ​တို​႔​ကို အသံုး​ျ​ပဳ​သ​ည​္။ ဗို​ဗီ​နမ္တြ​င​္ လ​က​္၊ တံ​ေ​တာ​င​္၊ ကန္အား၊ အလြတ္ရု​န​္း​န​ည​္းႏွ​င​့္ ဖိခ်ဳပ္ထား​န​ည​္း တို​႕​ပါ​၀င္သ​ည​္။ တိုက္စ​စ​္ႏွ​င​့္ ခံ​စ⁠စ​္ န​ည​္း​လ​မ​္းႏွစ္မ်ိ​ဳး​အျ​ပ​င​္ တိုက္ကြက္မ်ား၊ တိုက္ခို​က​္ေ​ရး​ႏွ​င​့္ န​ပ​န​္း​သ​တ​္ျ​ခ​င​္း​တို​႕​ပါ ေ​လ့က်​င​့္​ၾ​က​သ​ည​္။ ထိုး​သ​တ​္ျ​ခ​င​္း၊ က​န​္ေက်ာက္စ​သည္တို​႕​အျ​ပ​င​္ တိုက္ကြ​က​္၊ န​ပ​န​္း​သ​တ​္ျ​ခ​င​္း၊ ဓား​ရွ​ည​္၊ က်ိ​ဳ​င​္း​တု​တ​္၊ ပု​ဆိ​န​္၊ ေ​ခါက္ယ​ပ​္ေ​တာ​င​္ႏွ​င​့္ အျ​ခား​န​ည​္း​စ​နစ္မ်ား​ပါ​၀င္သ​ည​္။

ခံ​စစ္န​ည​္းမ်ား​တြ​င​္ ေ​နာ​က​္ေက်ာ​မွ​လည္ပ​င​္း​ညွ​စ​္ျ​ခ​င​္း​ကဲ့​သို​႕ လက္နက္မဲ့​တိုက္ခိုက္မႈ​ကို ကာ​ကြ​ယ​္ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္ ဓား သို​႔ ဓား​ရွည္တို​႔ျ​ဖ​င့​္ တိုက္ခို​က​္ ျ​ခ​င​္းမ်ား​တို​႕​မွ ကာ​ကြ​ယ​္ျ​ခ​င​္း​တို​႕​ပါ​၀င္သ​ည​္။ အဆ​င​့္ျ​မ​င​့္​သင္တ​န​္း​သားမ်ား​သ​ည​္ န​ည​္း​စ​နစ္မ်ား​ကို ေ​ပါ​င​္း​စ​ပ​္ေ​လ့​လာ​ျ​ခ​င​္းႏွ​င့​္ လက္န​က​္ ကို​င​္ေ​ဆာင္ထား​ေ​သာ ၿ​ပိ​ဳင္ဘက္မ်ား​ရန္မွ မိမိ​ကိုယ္ကို ကာ​ကြယ္ရ​န​္ ေ​လ့​လာ​ျ​ခ​င​္း​တို​႕​ကို ေ​ဆာင္ရြ​က​္​ၾ​က​သ​ည​္။ န​ည​္းျ​ပမ်ား​သ​ည​္ တုတ္ရွ​ည​္၊ တုတ္တို၊ ဓား​တို၊ ဓား​ရွ​ည​္ႏွ​င​့္ စစ္သား​ကိုင္ဓါး​စ​သ​ည​့္ လက္နက္ကိ​ရိ​ယာမ်ား​ျ​ဖ​င့​္ ေ​လ့က်​င့​္​သ​ည​္။ ဤ​န​ည​္း​လ​မ​္း​အား​ျ​ဖ​င​့္ လက္နက္မ်ား​သ​ည​္ ခႏ​ၶာ​ကို​ယ​္ႏွ​င့​္ စိတ္တို​႔​အား အေ​ကာ​င​္း​ဆံုး ထိ​န​္းခ်ဳ​ပ​္ေ​ပး​ႏိုင္သ​ည့​္ ေ​လ့က်​င​့္ေ​ရး​ကိ​ရိ​ယာမ်ား​အျ​ဖ​စ​္ ေ​ဆာင္ရြက္သ​ည​္။


Weightlifting  

၃​၃။ အေ​လး​မ

Reference : www.dsr.wa.gov.au

အေလးမအားကစားသ​ည​္ ေ​ခတ္သစ္အို​လံ​ပစ္အ​စီ​အစဥ္မ်ား​အနက္မွ အား​ကစား​န​ည​္း​စ​နစ္တစ္ခု​ျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး ပါ​ဝင္ယွ​ဥ​္​ၿ​ပိ​ဳင္သူ​သ​ည​္ ဝိ​တ​္ျ​ပား​တ​ပ​္ ထား​သ​ည​့္ ဘား​တန​္း​ကို တစ္ခ်ီ​တ​ည​္းျ​ဖ​င​့္ အေ​လးခ်ိန္အမ်ား​ဆံုး မ ႏို​င​္ေ​အာ​င​္ ႀ​ကိ​ဳး​စား​အား​ထုတ္ရျ​ခ​င​္း ျ​ဖစ္ပါ​သ​ည​္။

အေ​လး​မ​အား​ကစား⁠ကစား​ရ​န​္ ခြန္အား၊ ျ​မန္ဆန္မႈ၊ န​ည​္း​စ​န​စ​္၊ အာ​ရံု​စူး​စို​က​္ႏိုင္မႈ​ႏွ​င့​္ အခ်ိန္ကု​ိက္မႈမ်ား​ေ​ပါ​င​္း​စ​ပ​္ႏိုင္ဖို​႔ လို​အပ္ပါ​သ​ည​္။ ယွ​ဥ​္​ၿ​ပိ​ဳင္သူမ်ား​မွ ေ​လး​လံ​ေ​သာ​ဝိ​တ​္ျ​ပားမ်ား​တပ္ဆင္ထား​ေ​သာ Barbell ေ​ခ​ၚ စ​တီး​ဘား​ကို မ ရ​န​္ ႀ​ကိ​ဳး​စား​အား​ထုတ္ရ​သ​ည့​္ အား​ကစား​န​ည​္း ျ​ဖစ္ပါ​သ​ည​္။ (၀ိတ္မ​အကူ​ပ​စ​ၥ​ည​္းမ်ား ပါ​သ​ည​္ျ​ဖ​စ​္ေ​စ၊ မ​ပါ​သ​ည​္ျ​ဖ​စ​္ေ​စ) ခြန္အား​အက​န​္​႕​အသတ္ကို စ​မ​္း​သပ္သ​ည​့္ အျ​ခား ခြန္အား​သံုး​အား​ကစား န​ည​္းမ်ား​ႏွ​င​့္ ယွဥ္လွ်​င​္ အို​လံ​ပ​စ​္​၀ိတ္မ​အား​ကစား​သ​ည​္ လူ​သား​၏ တ​ရွိန္ထိုး​ခြန္အား​က​န​္​႕​သတ္ခ်​က​္ (ညွစ္ထုတ္ရ​သ​ည​့္​ခြန္အား) ကို စ​မ​္း​သ​ပ​္ျ​ခ​င​္း ျ​ဖစ္သ​ည​္။ ထို​႕ေ​ၾ​ကာ​င​့္ ျ​မန​္ျ​မန္ဆန္ဆ​န​္ အား​ထု​တ​္ႏိုင္ကာ ျ​မန္ဆန္မႈ​ပို​ရျ​ပီး လွႈပ္ရွား​မႈမ်ားမ်ား ျ​ပဳ​လု​ပ​္ႏိုင္သ​ည​္။

ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​၀င္အို​လံ​ပစ္အေ​လး​မ​သမား အေ​ရ​အတြ​က​္ နဲ​ေ​သာ​္​လ​ည​္း ၀ိ​တ​္ႏွ​င​့္ ပါ​၀င္သ​ည​့္​ပ​စ​ၥ​ည​္းမ်ား​ကို သာ​မန္ခြန္အား​ႏွ​င​့္ ညွစ္ထုတ္ရ​သ​ည​့္​ခြန္အား (၂) မ်ိ​ဳး​စ​လံုး ရ​ရွိ​ရ​န​္ အျ​ခား​အား​ကစား​န​ည​္းမ်ား​မွ ထူးခ်ြန္က​စား​သ​မားမ်ား​မွ သံုး​စဲ​ြေ​လ့​ရွိ​သ​ည​္။


Wrestling  

၃​၄။ န​ပ​န​္း​သ​တ​္

န​ပ​န​္း​သ​တ​္ျ​ခ​င​္း​သ​ည​္ တိုက္ခို​က​္ေ​ရး​အား​ကစား​တစ္မ်ိ​ဳးျ​ဖ​စ​္​ၿ​ပီး ပူး​ကပ္သတ္ပုတ္ရျ​ခ​င​္း၊ ကို​င​္ေ​ပါ​က​္ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္​ပစ္လွဲ​ရျ​ခ​င​္း၊ အဆစ္မ်ား​ကို ခ်ဳပ္ထား​ျ​ခ​င​္း ႏွ​င​့္ အျ​ခား​ပူး​ကပ္ဖ​မ​္းခ်ဳပ္ရ​သ​ည​့္ လံုး​ေ​ထြး​သတ္ပုတ္န​ည​္းမ်ား​ပါ​ဝင္ပါ​သ​ည​္။ န​ပ​န​္း​သတ္က​စား​န​ည​္း​သ​ည​္ ကာယ​တိုက္ပဲ​ြျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး အေ​ကာ​င​္း​ဆံုး​အေ​န​အထား​ကို ရ​ရွိ​ထိ​မ​္း​သိ​မ​္း​ထား​ရ​န​္ ၾ​ကိ​ဳး​စား​ၾ​က​သ​ည​့္ ကစား​သူ ႏွ​စ​္ေ​ယာက္အ​ၾ​ကား (တစ္ခါ​တစ္ရံ ႏွ​စ​္ေ​ယာက္ထက္ပို​၍) သို​႔​မ​ဟု​တ​္ ေ​လ့က်​င​့္​ဘက္အခ်​င​္းခ်​င​္း ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ရျ​ခ​င​္းျ​ဖစ္သ​ည​္။ စ​ည​္းမ်​ဥ​္း​အမ်ိ​ဳးမ်ိ​ဳး​ရွိ​ေ​သာ န​ည​္း​စ​နစ္မ်ား​ကို ရိုးရာ ႏွ​င့​္ ေ​ခတ္သ​စ​္ ပံု​စံ​နွစ္မ်ိ​ဳး စ​လံုး​တြ​င​္ ေ​တြ​႕ျ​မ​င​္ႏိုင္သ​ည​္။ န​ပ​န​္း​သ​တ​္ျ​ခ​င​္း​ကို လက္ခ်​ည​္း​သက္သက္တိုက္ခို​က​္​၇ေ​သာ စ⁠စ​္ေ​ရး​တု​ိက္ပဲ​ြ​တြင္သာ​မက အျ​ခား​ကိုယ္ခံ​ပ​ညာမ်ား​ႏွ​င​့္ ေ​ပါ​င​္း​စပ္ထား​သ​ည​္။


Wushu  

၃၅။ ဝူ​ရႈ​း

ဝူ​ရႈ​း (ကိုယ္ခံ​ပညာ) သ​ည​္ သ​ရု​ပ​္ျ​ပ​အား​ကစား​န​ည​္းႏွ​င​့္ ႏွ​စ​္ေ​ယာက္ခ်​င​္း​ယွ​ဥ​္ျ​ပိ​ဳင္ရ​သ​ည​့္​အား​ကစား​လ​ည​္း ျ​ဖစ္သ​ည​္။ တ​ရုတ္ရိုး​ရာ ကိုယ္ခံ​ပ​ညာမ်ား​အတြ​က​္ တန​္း​တူ​စံႏ​ႈ​န​္း​သတ္မွတ္ခ်က္ထား​ရ​န​္ ႀ​ကိ​ဳး​စား​အား​ထုတ္ခဲ့​သ​ည့​္ ၁​၉​၄​၉ ခုႏ​ွ​စ​္ေ​နာက္ပို​င​္း​တြ​င​္ တ​ရု​တ​္ျ​ပ​ည​္​၌ ေ​ပ​ၚ​ထြက္ခဲ့ သ​ည​္။ မ်​က​္ေ​မွာ​က​္ေ​ခတ္တြ​င​္ ဝူ​ရႈ​း​သ​ည​္ က​မ​ၻာ့​ဝူ​ရႈ​းခ်န္ပီ​ယံ​ၿ​ပိ​ဳင္ပြဲ​အား ႏွ​စ​္ႏွစ္တ​စ​္​ႀ​ကိမ္က်​င​္း​ပေ​ပး​ေ​သာ ႏိုင္ငံ​တကာ​ဝူ​ရႈ​း​ဖက္ဒေ​ရး​ရွ​င​္း International Wushu Federation (IWUF) ေ​ၾ​ကာ​င​့္ ႏိုင္ငံ​တကာ​အား​ကစား​တစ္ခု ျ​ဖစ္လာ​ခဲ့​ပါ​သ​ည​္။

ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​၀​င​္ ၀ူ​ရႈ​း​အား​ကစား​တြ​င​္ တိုက္ကြ​က​္ႏွ​င​့္ န​ည​္း​စ​န​စ​္ ဟူ​သ​ည​့္ စ​ည​္း​က​မ​္း (၂) ရပ္ရွိ​သ​ည​္။ တိုက္ကြက္တြ​င​္ ကိုယ္ခံ​ပညာ​အကြ​က​္ႏွ​င​့္ လႈပ္ရွား​မႈ​တို​႕​ပါ​၀​င​္ျ​ပီး စ​ည​္း​က​မ​္း​အရ အမွ​တ​္ေ​ပး အကဲ​ျ​ဖတ္ခံ​ရသ​ည​္။ တ​ရု​တ​္ ရိုးရာ​ကိုယ္ခံ​ပညာ​ဟန္မ်ား ေ​ပါ​င​္း​စပ္ထား​မႈ​ေ​ပ​ၚ​အရ​င​္း​ခံ​သ​ည​့္ အေ​ျ​ခ​ခံ​အကြက္မ်ား (ကို​ယ​္ေ​န​ဟန္ထား၊ ကန္ခ်​က​္၊ ထိုးခ်​က​္၊ ဟန္ခ်​က​္၊ ခု​န​္ျ​ခ​င​္း၊ ဟန္ခ်က္ပ်​က​္ေ​အာင္က​န​္ျ​ခ​င​္းႏွ​င​့္ ကို​င​္ေ​ပါ​က​္ျ​ခ​င​္း) ပါ​၀​င​္ျ​ပီး ခြန္အား​ကို အထူး​အသား​ေ​ပး​ျ​ပသ​ရ​န​္ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​အတြ​က​္ ၄​င​္း​အကြက္မ်ား​ကို ျ​ပဳ​ျ​ပ​င​္ေျ​ပာ​င​္း​လဲႏ​ိုင္သ​ည​္။ ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​၀င္တိုက္ကြ​က​္ျ​ပ​သျ​ခ​င​္း​အတြ​က​္ အခ်ိန္အ​က​န​္​႕​အသတ္ရွိ​ျ​ပီး အျ​မန္တိုက္ကြ​က​္ (external styles) အတြ​က​္ ၁ မိ​န​စ​္ ၂​၀ စ​ကၠ​န​္​႕​မွ အေႏ​ွး​တိုက္ကြ​က​္ (internal styles) အတြ​က​္ ငါး​မိ​န​စ​္ေက်ာ​္​အထိ ရွိႏ​ိုင္သ​ည​္။

Sanda မွာ ေ​ခတ္သ​စ​္ တိုက္ခို​က​္ေ​ရး​န​ည​္း​စ​န​စ​္ျ​ဖ​စ​္ျ​ပီး တ​ရုတ္ရိုး​ရာ​လ​က​္ေ​၀ွ​႕၊ Shuaijiao ဟု​ေ​ခ​ၚေ​သာ တ​ရုတ္န​ပ​န​္း​ပ​ညာႏ​ွ​င​့္ ခ်​င​္း​န ကဲ့​သို​႕ အျ​ခား တ​ရုတ္တိုက္ခိုက္ပ​ညာမ်ား​၏ လႊ​မ​္း​မိုး​မႈ​ခံ​ရသ​ည​္။ ၀ူ​ရႈ​း​၏ တိုက္ခို​က​္ေ​ရး​အသြင္သ​႑ာန္အား​လံုး​ပါ​၀င္သ​ည​္။ Sanda သ​ည​္ လ​က​္ေ​၀ွ​႕ (သို​႕) ေ​မြ​ထို​င​္း​တို​႕ႏ​ွ​င​့္ သ​႑ာန္တူ​ေ​သာ​္​လ​ည​္း လံုး​ေ​ထြး​သတ္ပုတ္ရ​သ​ည​့္​န​ည​္း​စ​နစ္အမ်ား​အျ​ပား​ပါ​၀င္သ​ည​္။ န​ည​္း​စ​န​စ​္ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြ​ကို တိုက္ကြ​က​္ျ​ပိ​ဳင္ပဲ​ြမ်ား ႏွ​င​့္ အတူ​တ​ကြ က်​င​္း​ပသ​ည​္။


Girls